399 Mufei Kircheriani 



/cientia Dei . facra tcflantur eloquia, & nulla^ 

 prorsus utilitas e fola cognitione ad nos deriva- 

 tur , niH Thcfauros , in rebus latentes , percipia- 

 mus . Quis Plinio , quis Ariftotcle in eruditio- 

 ne rerum naturalium major ? attamen illorum 

 mifertus eft D. Abbas Clarevailenfis in dio 

 Penr, fer, 5. c6 quod in rebus earum Ordinem , 

 & Naturam , fint perfcrutati , negled^o prorfus 

 fine 5 in quem eafdem Opifex fummus direxit , 

 iitnempe, ait Gilibertus fer. 3. inCant. pru^ 

 denter intuenti admirationemConditorisfacerent, 



pte conjideranti amorem . 



Hinc S. Auguftinum vehementer poenituit 

 fefe otiose Arancum obfervaffe , qui Mufcas ve- 

 nabatur , ac fi truculentas Gladiatorum pugnas 

 inThcatro circumfpexiffet , cum etiam ex ara- 

 nei venatu haud parvam percipere poffet utilita- 

 tem , falubriter animum erudiendo, ut S. Pro- 

 pheta David eundem in pomarns videns , fuos 

 mores inflruxit , dicens, Anni nojiri Jicut aranea 

 tnedltabuntur , At ubi ad mcliorem vitx frugem 

 fe recepit Auguftinus lib. 8. Confcfs. ab inutili 

 fciendi voiuptate abhorruit inquieiis : At ego 

 jjm in illa van Jate non eram ; tranfcenderam-j 

 eam , <& contejhnte univerja Creatura tuu , in- 

 njeneram teCreatorem. Piulofophos omnes in- 

 fuper ei ddiens, cognicionibus tanquam alis ufu- 

 ros eos eiTe , ut ad Dei foljum mens evehatur , 

 cum dixit : Si placent corpora , Deum in illis lau- 

 da ■y& in art fii.em eoreim amorem retorque . 



Nequc longo pcnnarum voJatu , fed unico 

 oculorum ictu opus lioc perficiendum effe docet 

 Richardus Vi^torinus , cum attente perquirens, 

 cur in fponfa facris Canticis defcripta, Colum- 

 bdE potius oculos , quam Jinceos fponfus adama- 

 vcric , demum ingeniose libi refpondet : Oculos 

 CoIumbJrun^ iuriScert , eo quod haud longc 

 fponlus ablit, fed ubique fit proximus, ideo 

 Columhinum ocuium Jmorem ejfe , qui in rehus 

 humano ufui concrjffis , quocumque fe vertit , fa- 

 miliarem habet aumonitionem amoris . 



Quamobrcm Pmacothecnm effe hanc rerum 

 Univerfitatcm S. Profper judicavit, in qua fum- 

 mus Rex , atque opifex Deus fuas collocavit 

 ftatuas , quibus publicatur . Illarum nempe nul- 

 li , licet ejmgui , dicendum eft , loquere ut te vi- 

 deam-i utolmi difcipulo Socratcs ajebat : Ha- 

 bent enim , fi intelligantur , linguam fuam , ait 

 S. Auguftmus in Pfal. 16. qualuum Condito- 

 rem celebrant , & amorem erga eundem ab Au- 

 ditoribus exigunt , undique omnia tihi refo- 

 nant Conditorem , ipfe Jpecies CreaturarumvO' 

 Ces quadam funt laudantium . 



Cum ca^teris Animalium diverforum agmini- 

 bus omnes ctiam fpccies Teftaccorum voces 

 fuas reddunt , carmine davidico extimulantCLj : 

 Volucres Coeli , & Pifces maris , & qui perambu- 



lantfemitas maris . Omnia cnim ftatuis , Mcr- 

 curium referentibus , aequiparavit Pachimerus 

 D. Areopagitie fcholiaftes decoeleft. Hierarch. 

 cap. 2.§. 5.qu^rudiMinervafcuIpt£e, &pedi- 

 bus manibulque orbat^ , numina condcbant irL» 

 finu , nec ullam , licet ex minimis , rem judica- 

 re quis poteft , in qua aliqua Divini Conditoris 

 praiogativa non affulgeat . Conchulam maris 

 aliquam menti tuje proponas , inquit Tertullia- 

 nus lib. 1. dc benef. cap. 1 2. & tibi , crede mihiy 

 patebtt Deus , fane totius expers invidia per fin- 

 gulas Mundi particulas uhtque JpLendens . 



Nequcenim Divmi Condjtoris pra^rogativjc 

 radiis SoJis tantum , & Pianetarum Hommibus 

 defcribuntur . Minimaectiam vililfimceque res , 

 qu<6 ante oculos fiant , docente Scneca j au^orem 

 Juum ingerunt , ^ inculcant , nec ohltvifci ejus 

 finunt . Et a rebus medjs ^ & infimis nominan^ 

 tur «j-,fapientef mquit D. Areopagita C.Hie- 

 rarch. cap. 2. §.51. cum a fingulis earum , auc 

 Sapicntia , aut Providentia, aut Bonitas ejufdem 

 indicetur , quibus tam mira , tam pulchra , tam 

 vana fcivit, potuit , voluitque conficere . Si ab 

 ejus manibus venu(tatem talem rudis materia 

 mutuatur , qua nam pulchiitudine praedita mens 

 erit , a qua quxlibet Orbcm Terrarum cxornan- 

 tia perficiuntur : Invifibilia profeBo ipfius 

 Creatura Mundi , per ea , qutsja&a funt , intel' 

 letlaconfpiciuntur : ad Rom. i. Omniaque cum 

 niediocribus minima , mediocria cum maximis 

 alliduo marte conccrtant, ut Artem fui Condi- 

 toris declarent non magis prodigiofam > quam 

 dignam amore . 



Hac de caufa aliquos truncos arborum am- 

 plexos , ilJis ofcula dedjfie , nobis narrant 

 hiftorix , non quidcm amore erga easdudos, 

 fed Conditoris, qui horninum utilitati omnia 

 perfecerat . Hac pariter de caufa S. Rotardus 

 floribus adeo fuaviter recreabatur , utcum vi- 

 rcntibus non poflet , faltem frueretur depidis, 

 &apisinftar, mel efingulis delibarct. Maxi- 

 mus infuper Epifcopus femper pra? oculis eof- 

 dem habens , Dei prjerogativas , veluti colori- 

 bus in illis cxprelfas , rccognofcebat. B.Joan- 

 nes Marinoni , inter Clericos Regulares ob fan- 

 dimoniam morum illuftris , campos videns, feu 

 virentibus herbis , feu matura fegete flavelccn- 

 tes , pias lachrj^mas copiose cffundebat . Et 

 D. Ignatium Lojolam in fingulis rebus philofo- ■ 

 phantem defixum hecfiffe fcimus , & animo plu- 

 ries defecifTe , ac fi in fingulis atconitus reddere. 

 tur ab ipfo Deo , omnes earum partes moliente . 

 Qua de re S. Theodoricus in medit. de Chrift. 

 Crucif. occupat. orbem Terrarum contemplari 

 peroptans , c6 quod a gloriar folio quodammo^ 

 do rccedcret , fuum errorem apud Deum cxcu- 

 fat , aftercndo : a Mundo elementari omnes Ho- 



minum 



