40 1 . j Mufasi Kirchcriani 



r injuriose redarguir Naturam Plinius j cum-» 

 diceret cap. 29. lib. 9. Carent Qonch<£ vifu , om- 

 nique fenfu alio , quam cihi 3 periculi , cap. vc- 

 ro 35. Concba , inquit , /'« ^«^ Uniones generan- 

 tur 5 cww manum videt , comprimit fefe , operit~ 

 que opesfuat gnara propter illas peti ■» manum- 

 que Jt perveniat -i acie fua abfcindit ^ nullajuflio- 

 re posna , ^//V/ munita fuppliciis . Huiufrnodi 

 verbis Palinodiam ccciniflc judicarem, nifi poe- 

 ticc potiijs qudm iiifiorice loquutus eflTet tranf- 

 latione quadam verborum, oculo tribuens quid- 

 quid tacSlu peragitur , cuma0eruit PifcatorunrLj 

 cupiditatem ab eis fagacitcr animadverti , ficut 

 Virgilius de latratibus canum loquens ait . Vi" 

 fdque canes ululare per umbras . 



Albertus etiam cognomentoMagnus dc Con- 

 cha Pe<iline fcribens ; Si quis ( ait ) digitum ad- 

 mov€t fuhito claudit aculum , ex quo cognofcitur 

 habere vifum, Atexperimentis lat miiii com- 

 probatum apparuit fcre omnia oculorum fcnfu 

 carere, Nautilo exccpto . Quamobrem vera.; 

 fcripfit Ariftoteles de Teftaceis lib. i.Anima- 

 iium cap. 1. ubi fic legimus: Hahent profe^o 

 ^culos tum C£tera Animalium Genera omnta^ , 

 pr^terquam tefla inteBa , & fi quid imperfe^um 

 alind eji; , Talpa . 



Nunquid fortaffe crudelem Naturam idcirco 

 jippellabimus ? utpote quas caliginofo in loco ea 

 perpctuo damnarit, inquo necvi(itum qu^ri- 

 tandi modum habent, neclucis ufura fruendi ? 

 Apagc qui de reda Naturse operandi regula tam 

 ^bfurda animo concip'is . Ea nempe adeo pru- 

 denter inomnibus agit , ut licet liberaliqua- 

 dam manu , fuos thefauros elargiatur , prodiga 

 tamen nunquam fit , nec quid minimum fl^ufira 

 unquam operetur . Quamobrem prudens potius 

 cenfenda eft , fi vifum Teftaccis animalibus non 

 neceffarium denegavir. Animalia enimomnia 

 teftis inclufa, praefertim ca, qu^e Turbinata_^ 

 non funt , & progrediendi facukace carent , hu- 

 Ipore marino prjecipuc nutriuntur , quem , cum 

 per poros attrahant, quaerere utique nonde- 

 bent , cum in aqua gcncrentur , & perenni quo- 

 dam ubcre femper ali poffint. Ea vero , qu^ 

 pr^eter aquam cibis diverfispafcuntur , ut notat 

 Ariftotelcs lib. 4. de Anima cap. 8. motu non-» 

 carent j & oJfadu , quo appetitu excitato , fcn- 

 fuum du(ilu eos inveniunt. Odor enim, affe- 

 rcnte Theophrafto , Animalia omnia ad fumen. 

 dum cibum inducit , quem naturali quodam in- 

 ftin<lu ad nutrjtionem aptum eirc judicant . Sic 

 Purpurae, Turbinens, &alia ConchyIiorum_» 

 Genera foetidas appetunt carncs naifis inclufas 

 aPifcatoribus . 



Hic autem aliquid diccndum eft demodo, 

 quo Turbinata moventur . Teftarum fcilicet 

 pondere onufta, pcdibus , brachiis , & fquamis 



orbata , Ipumanre reptatu inccdunt , ficuti Vcr- 

 mes , qui , ut notat Albertus Tradt. de Aaimal. 

 cap. 10. csntraciione -i ^ emifjione corporispro^ 

 grediuntur . Quamobrem iple oflium defcdlus | 

 motuiadjumcntocft . Sibi fuafit quidam ex re« | 

 centioribus Audor , alioqui prasclarus j juvari 

 motum aborbium circumvoJucionibus , quibus 

 dum moventur quodammodo nituntur, ac vircs 

 augenr , utmoveantur facilius. At cxperientia 

 didici ab eis quidem latibula formari , in qui'» 

 bus Animal inclufum , & fpu-aliter convolutum 

 poflit tuto progredi , fibique pondcrofam do- 

 mumfemper unitam trahere ; obfcrvarc eninrL» 

 quifque poteft Animal, cum moveri incipit, 

 magna fui corporis parte e turbinata tefta exire, 

 cum qua dcinde , farcinse inftar dorfo impofitiB > 

 progrcditur , arcuatim membra flec^lcns , ut fuo 

 loco fufius videbimus . Nunc fatis fuperque fit 

 Providentiam Divinam in eis eluccntem admi- 

 rari , qua gubernantur Teftacea , & quod mira- 

 bilius eft animadvertere, ab eis nempe bina fal- 

 tem cornicula , e frontc emitti , non ad vulncra 

 infligenda , fed ad itinera prxtentanda . Tener- 

 rimaenim funt, & quidquid in adverfo poteft 

 objici , adco facile fentiunt , ut vix tadtis , illico 

 Animalia recedant , abfcondantque fefe in Te- 

 ftiE receffibus , quam fccum femper deferrc no- 

 tavit ille apud Atheneum , quia nemini credunti 

 Plutarch. Apoteph. 



Neque ideo credendum eftvitam in eis vi- 

 vcre infelicem , ed quod angufto vcluti carcerc 

 inclufa libertate frui nunquam poflfint, amantur 

 cnim reccffuum angufti^e , ficuti ca?teris rebus 

 placet quidquid carum prodeft confervationi j 

 quibus muaimentum formatur , fub quo oflfen- 

 fioncs evitent , recedendo , cumoffendere ne- 

 minem poflrnt . Ncc alia defunt Tutamina , ut 

 conferventur : IUa enim , quasfemper , ut Plan- 

 zx manent in loco , ubi nafcuntur , tefta durior, 

 vel craflior contra voracitatem Pifcium defen-, 

 dit, alia licet mobilia pr.xduri muniunt Mucro- 

 nes , five Murices aculcati , alia lapidea lorica-. 

 tuberculis afpera , multis vero oris apertura , 

 vcl anguftifl^ma eft, vel operculo faxeoadeo 

 ar<5le clauditur , ut neque aciculie capacem ri- 

 mulara infidiantibus relinquat ; Quapropter ap-' 

 tius illis quam Terra: Frudibus Poetae Berni 

 carmina convcniunt . 



Dalla Natura fi vuol imparare 

 Ch'hd le fue Frutta j e le fue cofe armate > 

 Difpine , e refie , e ojfa , e buccia , e fcorza 

 Contro alla violenza , ed alla forza . 

 Haud equidem nego ex iis raulta tefta adeo tc-* 

 nui fubtilique circumteda viverc , ut quafi pc- 

 nitus inermia Pifcium voracitatem evitare non 

 poffint , unde a Polipis pr^cipue complcxu cri- 

 nium franguntur, roftroque abripiuntur ab Avc 



Lari, 



