Clafsis Duodeci ma. 416 



rcddit>omhuique conficit» in Pondere Nume- 

 TQ j & Menfura . Tunc maxime hoc patct,cum 

 cxcmpli gratia , i^nh accenfus virtute propa- 

 gandi calorem fibi communicata non privatur , 

 aut lapis in aere proje<5bus ad terram deinde fuo 

 pondere defcendit . Servat igitur in operando 

 leges } quas fibi metipfi impofuit . Quamobrem 

 tunc formam fubftantialem matcrix donat , 

 quando dirpofitam ad recipicndum camvidet, 

 jubente lege jam ftatuta : introducendas femper 

 c(Ie difpofitiones ante rcrum generationemjqu^ 

 tanquam pedi{fcqu*E Domum pra^pararetenen- 

 tur , in qua Forma fubftantialis eft pcrmanfura . 

 Diverfimode vero talis prseparatio fit , & juxta 

 cxigcntiam formas introducendie , ficuti diver- 

 fus cft apparatus conveniens muliercula^ ab co , 

 quem Regin*e dignitas requirit. 



Cumautcm Natura , &ejufdem Author ve- 

 luti Artifex infignis opcretur j ficuti hic, non ex 

 codcm mctallo format enfcs , & fceptra , coro- 

 nas , & galcas , ita ille materiam ad rcrum gc- 

 ncrationem eligit aptiorem , magifque difpofi- 

 tam 5 utalicujus Viventis forma iliidonctur, 

 Indicata igitur caufa, ex qua fine divin:e Digni- 

 tatis injuria poftiint Cochlc^ fuam origincm cra- 

 hcre , ut intime cas pcrluftremus , cognofccnda 

 materiaeft, inquaveluti fupra fundamcntum 

 Domus , earum Generatio perficitur. 



Solum humorem aqueum aliquo coagulo 

 concretum illas cffc aliquis sexiftimavir, fed fal- 

 fo rGlacicscnim , fempcr in aqua fupernatat , 

 dcfccndunt vcro Cochlcarum Tcft^e , qu^epo- 

 tius lapideze dicendse funtex humo, & aqu.u 

 compa«5lae , cum lapidis definitione circumfcri- 

 bantur . Eam fi ex Ariftotcie defumas , ubi ait, 

 4. Meteor. c. 9. Lapis non fle^iitur^ eft friabilis , 

 . mn reci pit imprefftones ^mnefl duiiuUs . O m n i a 

 hxc Cochlcis convcnire videbis . Verum quia 

 altcri etiam convcniunt, ncmpe Tcrrse, qux 

 pura non fleilitur , in pulvcrem redigirur , im- 

 prenfiones non rccipit , nec liquari ullo modo 

 poteft , & tamcn lapis dicenda non cftj Fallopii 

 definitionem adduco . Obfervat hic Au(5lor op- 

 pofitionem quandam in rebus. Terrx vidclicet, 

 quas humido liqucfcit , non calorc , opponi me- 

 tallum , quod non ab humido, fed a calore li- 

 quatur j & quia corpus aliquod eft, quod liqua- 

 tur a calore , & ab humido , ut fal ammoniacus, 

 fic, ait, dandum eft aliquid , quod nequc ab hu- 

 niido , nequc a calido emolliatur , nempe fa- 

 xum , quod idem de Teftaceis eft alfirmandum. 

 Siigiturcum faxo conveniunt , promifcua crit 

 materia , difpofirionefque communes , & faxis , 

 & Cochleis , quibusfolum adveniens copiofior 

 humor ad formationem Viventis inferuit, ut 

 infra conftabit . 



Ad lapidum autem formationcm docuit Ati- 



ftoteles ncceftariam cffe Matcriam quandanx^, 

 quam yoczt lutum lentum compofitum cx tenui 

 tcrra , & aqua, qu^e j frigore fupcrvcnire, cogi- 

 tur in duritiem ; aut aliam , qux dicitur fuccus 

 lapidejcens^ velqiuacalor extrinfecus expellat 

 totum humorem , a quo lapidis concretio impc- 

 diretur, vclquia in ipfo infit quc^dam Virtus 

 congelans , five diftinda fit , ut in feminibus 

 arborum Virtus propagativa , fivc cum. ipfa_r 

 materia mixta , juxta Albcrti Magni dot5irinam, 

 lib. 4. de ortu , & caufis fubtcr. quam Georgius 

 Agricola diligentiflime pcrfcrutatur . Vel lapi- 

 des indc, & Cochleas gcnerenturftulteopina- 

 tus eft Democritus in matcria tali modo praepa- 

 rata animam corundcm agere , quafi a caloro 

 fupcrvenicnte expergefaclam . Ea quidcm ab 

 agentc cxtrinfeco perficitur , quod agcns £equc 

 benepotcft eftefrigus, & calor , ut docucrunt 

 Plato , Theophraftus , & Ariftoteles , fed:. 1 4. 

 probl. probl. I ir. calorinquam, non quidem 

 nimius, ne in pulvcrcm rcdigat maffam illani 

 luteam , non modicus , quia debct humorenxj 

 exficcare ( nc iterum humido liquefcat ) & de- 

 bite concoquendo 3 lapidem perficcre, ut iru 

 fornacibus lateres , aliaque fimilia , qua? tantam 

 induunt duriciem,ut a Chalybe pcrtuffae ignem 

 emittant , veluti filices . Hoc idem notavit Im- 

 peratus in tcrra vulgo d' Ifchia , & egomet iii_> 

 porceilanis Sinenfibus , non fine amicorum ob- 

 lcitiamento expertus fum , imo etiam in Co- 

 chleis Vcnereis , qujeex mari Mofambiqucnfi 

 acccperam . Quod fi frigore ea materia indure- 

 tur , expelli dcbet totum humidum ne calido 

 iterum fluat , ut metallum , faccarum candi- 

 dum , & glacies , in qutbus remanet humidum 

 a frigore concretum, ideoque lapides dici noiL^ 

 poft^unt . 



Generatur itaque in tali materia forma fub- 

 ftantialis lapidis, & Cochlearum , quarum tefta 

 duriflima eft , fi matcria valde denfa optime ex- 

 ficcetur, fragiliflima vcro, fi humore careat i 

 aut fi humorem habeat , cod:ura non perficitur . 

 Vocatur ha:c cadem materia a Philofopho , uc 

 diximus , Succus Lapideus , eo quod ex humida 

 lapideaque fubftantia componatur, vel quia^ 

 Deustalcm produxerir , velquia inmarisaeftu 

 paulatim e faxis minutiffim? particulas abradun- 

 tur cum tcrreis cxalationibus miftx. Talenij 

 humorem , & fuccum fubtiliflime notat A^ri- 

 cola valde differre ab aqua , quse particulas la- 

 pidcas fecum detulerit , cum a calore per co- 

 <5tionem aptam , autalio coagulo denfitas ali- 

 quaillifit inducenda , qua fi careant argillje, 

 incptse crunt ad lapidum , & teftarum produ- 

 (flionem , & ficuti nen omnisfert omnia Tellus , 

 ita non in quolibct maris finu Teftacca produ- 

 cuntur, 



M m Si 



