491 Mufoi Kirchcriani 



rabidi Molofli, cum defperato ab arte ilJius Ma' 

 gifterio , totam pingendi fuppellec^tilem , coJo- 

 res j & PennicilJos in iJIum projecit , fibi ipfi in- 

 dignatus AppeJIcs j Advcrtendum tamen eft 

 eventum hujufmodi fuiiTcquidem fortuitum re- 

 fpe^lu hominis de illo nihil cogitantis, nequiu 

 illum prarordinantis, non tamen refpedu Deij a 

 quo ita pendent omnia, ut fingula fint ab eo, vel 

 volica , vel permifTa . 



Animum adiecit ad rationera propofiti Pro- 

 blematis indagandam Cardanus , curaque eam 

 aiFerre intenderet lnq\m,fif autemvarietasjiri^ 

 certo ordtne-) quoniam res parva-, 'uariata-t acmi- 

 Jla etiam ohiter , dum aqualiter crefcunt fpatia , 

 certo erdine lahorata videntur . Sed merito deri- 

 detillum Scaliger Cont, Card. exerc. 220. qui 

 enim hxc dicit , nihil dicit . Siccine Cardane: ar- 

 guit Scaliger.^^<a!y(? manus duas habeam-iCauCa.m 

 reddis , dicendo . ^uia manus duas infans cum 

 haberem-ijimul cum corpore ereverunt'^. Quidicit 

 adulto homini inelfc manus , quia incrant ctiam 

 infanti j non rationem rcddit, fcd qu^cfiionem 

 eludit. Aliquali modo fatisfacit, qui prudcntem 

 finem dcfignat,ad quem in homine manibus do- 

 tando refpexit Natura, afrerendo cum Ariftote- 

 Jc, & S. Auguftino: dotatum hominem manibus 

 ut iis tanquam univerfUi inftrumento ad om- 

 iiium artium opera uteretur . Nec debet erube- 

 fcere ingorannam fatcndo , quiplurium effe- 

 (ftuumcaufam ncquit indagarc.Fatcri hanc Sca- 

 liger non erubuit ita cum Cardano concludens : 

 Jioc non efi ojicfidere caufam , cum dieitur tfirias 

 habent Buccini quia eis ablata non funt . Imo 

 ftultos omnes illos exiftimavitjqui illarum cau- 

 fam inquirunt 5 utpote qua: nequeat invcniri. 

 En ipfius ratiocinatio : Ego verojtme caujas ha^ 

 fce -y qmd nefciam irrideatis 5 non iratus dicam . 

 Vos omnes Philofophos fubtiliores infanire . Nam- 

 que partium caufas cum ex utilitatibus eliciamuSi 

 quarum partium nullus ufus percipi queat^ha par. 

 tes fui quoque caufas nohis ignotas habent . £;«/- 

 modi efl color , levitas tfria -ijplendor . Natura 

 vero plus lujit in nojlrarum mentium agitationi- 

 hus , quam in Jiriarum macularumque tum ordi- 

 ne 5 tum varietate , Hucufque ScaTiger , cui nec 

 totum do , neque ex toto contradico, cum enim 

 in multis Tcftaceis , atque iis prjecipue , qu^e 

 PeClinesdicuntur uniformis appareatj& ordina- 

 ra ftriarum dcdudlio, quce ex uno pundo ad cir- 

 cumfcrentiam diftent.^ , majorem idcntidem in- 

 duunt craftiticm , proportionato inter fediflfit^ 

 intervallo, poffumus profe(5t6 hinc arguere, in- 

 ditam iis virtutem produ<ftivam formie tam or- 

 dinate difpofitje , non fccus , ac in radice , & in 

 arbore agnofcimus virtutem ramificam ad cam- 

 dem fcmpcr prolificationem ramorum tendcri- 

 tcm , quamvis virtutem hujufmodi magaa ex 

 parte nobis naturafubduxerit , 



Vcrum fi ex propinquo dignofci non pofliint 

 individuce rerum effcdrices Virtutcs,non tamca 

 impoffibiJe nobis cft : prudentcm aliquem finem 

 invcftigare Natur^e , earum ftrucfiuram hoc vel 

 illo modo architedantis . An non ita reddita.* 

 funt Oftrea , pifcium palato magis afpera , ut fa- 

 ciliiis ab corum invafione fubripcrentur? clabo- 

 rante illis quaficlypeum Natura non minus for- 

 tem ad illa tucnda, quam ad oculorum obk^a- 

 mcntum , tam cleganti opcrc intertextum ? Sie 

 in traditofibi a Venere clypeo Eneas & robur 

 fufpicicbat , & admirabile textum. An non tan- 

 ta colorum , macularum, ftriarumque varietatc, 

 argumentum nobis fupeditavit, illarum magi- 

 fterium fufpiciendi , eamque ex illa oblcdatior- 

 nem percipicndi , quam ex tanta :rcrum etiam-> 

 ncglcdlarum divcrfitatc poteft oculus, mira vo- 

 luptate delibutus cxpcriri , atque ex minimis 

 maxima infercndo,ad maximam omnium ratio- 

 cinationcm tandem pertingere , nempe vaftiffi- 

 mam,& infinitam Dci inteiligcntiam,in qua res 

 omnes primo in exemplari conccptse , mox in^ 

 luccm , & in abfolutum opus proditurae , ut in- 

 finitam cjus Sapientiam enunciarent , quaema- 

 xima femper etiam in minimis tota eft , ipfius 

 mentc quafi obftetricantc , dum incrementum_* 

 excipiunt,ut confbnantiam illam, & harmoniam 

 partium effingant , quse tanta voluptate perfun- 

 dit, contemplatores Natur^e 1 



Hanc fibiquifque dicendi normam ftatuat, 

 quando vel nimia curiofitatc fciendi eve<5lus,vcl 

 tcmcritate interrogandi proIapfus,labia filentio 

 obfignabit, cum non potcrit mens in occurrcntc 

 fibi ratione conquicfcere . Nequc videatur hoc 

 vclum ignavice obtcndere » quandoquidem hasc 

 eloquens fit magiftra,cum Crcaturarum affequi 

 rationem impotens , ad ipfum Crcatorem pro- 

 vehitur,atque in eo uno poft errorcs varios con- 

 tcmplatrix confiftit , non fidclis minus in aftcn- 

 fu prieftando quam in philofophando ingcniofa . 



PROBLEMA XII. 



Cur ut plurimum in extima Juperjicie 

 Jtnt coloribus piBurata . 



QUcefitum hoc non ita proprie inftituitur dc 

 coloribus Tcftaccorum, ut inftitui cJtiam 

 non poffit de pennis Avium , de pelli- 

 bus Animalium, de corticulis Fru<5tuum,& que- 

 madmodum vagatur per varia rerum gencra ita 

 communis cum reliquis eft inftitutio dc iis phi- 

 lofophandi . Primo igitur notandum cft colorcs 

 varios plerumquc pcr cxtimam fupcrficiem ex- 

 currcrc 5 hoc cft pcr convcxitatem Teftarum^ . 

 Cum apparcant aliqua , ordinc tcfrcllato inter- 

 ftin^Jta, aliquaundulata, afperfa nonnuHa j tan- 



ta que 



