493 Mufei Kirchcriani 



Avibus detinetque, ficuti aqua in Teftaceis , 

 hinc efingitur cutis varieras, & pennarum colo- 

 res varios referentiura pro varietate infe<5lionis 

 ipfi excremenro immidx. Notandum etiam eft: 

 mulra fuperveftiri rudi deformique amicau, quo 

 non detrado , non apparent colores . Amidus 

 ifte in nonnu]h's non cft indumentum nativum , 

 ut illud , quo fe fcrpentes excoriant , & aliqua_» 

 etiam maris cruftata, fed efi: tempore aquis lu- 

 toque fuperindudum. Utautem addifcarur mo- 

 dus , quo circumamiciuntur , placet addere ex- 

 perimentum magifterii confimilis , quod extra 

 marc adnotavit Pater Kircherus ia Mundo fub- 

 ter. 1. 8. /« Fa/e , inquit ille , quo urina excipi 

 Jolet exponatur feta equina-yvel quid/imile^ ita ut 

 dfundq^-i ufque ad fuperficiem emergat eamque fic 

 urina expofitam reltnque , d^" videbis corpufcula 

 falinonitrofa , qua urin^e infunt huicfeta JlatirtL^ 

 adharere-i'^' paulatim in magnum corticemjnfiar 

 ealcis friabilis excrefcere , quce in aere indurefcit, 

 Idem contingitin Palis mari infixis pro funda- 

 mento Domorii Venctiis, &interTeftacea5 qu£ 

 latine dicuntur ; UnguU Afini , quibus fupremie 

 parti quasdam Lanugo impofita eft , qua etiam 

 Coralia veftiuuntur, nonnullaque alia Tefta- 

 cea , in quibus quandoque extra aquas obdure- 

 fcita & lapideo quodam indumento illacon- 

 vefiit. 



P R O B L E M A XIH. 



Cur multa fint 'turbinata ? 



INtcrmultas Univalvium Teftaceorum fpe- 

 cies , qux in Mari degunt , & repcriuntur in 

 terra , pleraque funt turbinata , tali fpirarum-» 

 varietate , ut iis involuta omnis phantafia no- 

 vasinvcnire diffidat,vires fuasin his intelledus 

 amittit curiofitate captus earum artificium inda. 

 gandi, & Oftreorum figur^e tot tantifque fpiris 

 turbinatje , caufam affequendi ; Nullus eft , qui 

 ingnoret, multoslapides hujufmodi figuram in- 

 duere, lemper fibi conftantem, ut evenit in for- 

 matione foliorum , & in falibus cum gemma- 

 fcunt . Propriam habent inter Metalla Marche- 

 fitJe , inter lapides Gemm^e , in fuccis Sales , in 

 congclationibus Nives , in Mctheoris Irides , 

 ficut habent plantx, atque Animalia,qu3e quan- 

 tumvis varia , figuram tamen genericam eodem 

 fibi tenore conftantem quafi propriam chara<5te- 

 riftic^E notam induunt.Illa eft in oculis omnium, 

 fed illius originem omnes ignorant . Georgius 

 Agricola in eam fententiam abiit , ut exiftima- 

 verit ex duabus potifTimum caufis , figuram iii-» 

 Japidibus derivari . Altcra ex Joco in quo gene- 

 rantur , ut Cera plumbumque hquata , qu^e fi- 

 guram illam induunt , quam habet vas feu re- 



ceptaculum in quo excipiuntur quia dum (fon- 

 gelantur, non poftiintliberius excurrere » Ita.^ 

 nonnulli lapides , quafi prsegnantes , Japillum 

 aliqucm , vel aut liquorem , ad modum globi , 

 a6lum in fpheram,intra vifcera fua quafi foetumL 

 concludunt , qui liquor , vci obdurefcens calo- 

 re, vel eodem exficcatus , & condcnfatus a ma- 

 terno lapide fej ungitur , ut videmus in Avella- 

 nis nucibus , intra corticem exiccatis . Quod fi 

 liquor , fcu Jutum , feu fuccus hujufmodi tenax 

 fuerit,lapidefcit , quopaifto generatur Aetites 

 lapis , fi vcro tenax non fit , abit in terram crc- 

 tofam, ut videri poteft in Geode. Si vero fuccus 

 fit aqucus , ftagnat fludluans in ipfo lapidis finu. 

 Et juxta hoc principium Falloppius argumenta- 

 tus ait : Turbinata terrie Teftacea provenire ex 

 fumofa quadam exhaIatione,incus conclufa exi- 

 tum queerente , eoque non patcnte , ad modum 

 turbinis agitata, qu:e dum geJafcjtjformam tur- 

 binatam effingit . Verum etiam fi detur hoc in_» 

 gratiam FaJloppiijdici tamen non poteft de Ma- 

 rinis Teftaceis ; cum enim humidum fit corpus , 

 nulla figura terminatum,non poteftea termina- 

 re 5 qu^ in Mari perpetuo fludtuante na fcuntur . 



Dominus Steno in prodr. de folido. diJigen- 

 terperfpedis variis tunicis , quibus Oftrcorum 

 teftie conftruuntur , enunciat , omnes primas tu- 

 nic£e exteriori fuppofitas fuifl^e in eam formam 

 elaboratas , non quia humidum, quo concreve- 

 runt , fic eas effingeret , fed quia accomodata_f 

 fueruntloco, &continenti dum concrefceret 

 humor , ex Oftreorum poris tranfudans ; atquc 

 ex pluribus,vel paucioribus tunicis, inquit iJIc> 

 colligi poteft, quot annis vixerint.Scd quia hoc 

 dici non poteft de uJtimatunica, feu membrana 

 lapideam fubftantiam referente , quce alias cir- 

 cumveftit exiftimat,formam iJIam cx Ovis pro- 

 gcnitam, nempe Ovorum calicibus in earru 

 abeuntibus.Hic tam diligenti Inipe^lori peifpi- 

 caciffimae intelligenti^, & oculi anatomice pr^e- 

 fcrutantis , vix quidpiam opponcrem , nifi me^ 

 reludantem evidentia compelleret , ctiamfiita^ 

 philofophandum effet de Tunicis interioribus 

 inter Animal ipfum5& extremam tunicam, alias 

 omnes cooperientem;de hac certe affirmari non 

 poflcm , quod ipfe docet , nc quidem de iis Te- 

 ftis,quie foliofa; non funt, fed unica conftanttu- 

 nica , ipfo mormore denfiore ; quandoquidem 

 non ab ovo , fed fpontc fua oriuntur in aquis fi- 

 gura nunquam immmutata,quam fortaflfe in nul- 

 lo alio vivente confpicimus . Mihi contigitpJu- 

 res fpecie diverfa in exficcato luto, vel inter mi- 

 jnutiffimas maris arenas , deprehendcrCsquarum 

 pluribus majora erant arena? grana , quas nudum 

 oculum vix non eflPugiunt , fed fub Microfco- 

 pio induebant magnitudinem globi , quoexo- 

 nerantur Bombard^. Ahunde ergo petcnda-» 



eft 



