Clafsis Duodecima . 



To8 



appropinquabant.FabuIofa propterra exiftimar, 

 qux narraaturde nifcibus vivario conclulis , 

 nempe auuico camp-inulje ronitu ad cibum ac- 

 curriffe , uc celebris ilia Crafli Muriena illum ca- 

 ptans ejf ipfius manibus cum vocaretur. Quod Ci 

 hasc vera fint 5 contingebat , vei quia ex aliquo 

 aqu^E motu admonebatur ; quo padto furdus, cx- 

 cufque famelicus manum cibo admoveret fi pr^- 

 vio figno quopiara non feaiel percepto illum c^- 

 cipere affueviffet . 



Jadlis hincinde in contrarium opinionibus 

 ancipitcm diii fuiffe mefateorde Ariftorelis fcn- 

 tentia donec iilam experientia penitus obfirma- 

 vit. Innotuic illa mihi ex curiofis Dialogis Do- 

 nati RolTettisDial.i .in quibus dum eruditos fcr- 

 inones interfe commifccrent EdetimegorusjOIi- 

 getes & Pandetes.-interroganti huic an fonus in- 

 traaquas perciperetur affirmativerefpondit Edi- 

 temegerus, & cxpcrimentii artulit a fe fidtum in 

 mari^immerfus aquis ad menfuram circiter femi- 

 cubitalemjcxpertiis fum,inquit5audi(fe me quid- 

 quidnefcio quis fine vocis contentione difiere- 

 batj cumquc longius aliquantulum a fuperficie 

 aures applicuifsem ad poplitera loquturijcubito, 

 & femi aquis immerfi , voccs alta voce prolatas 

 pcrcipiebam j inclinata tandem aure ad pedes 

 iliius , motum aquje , & fonum quendam confu- 

 fum excipiebam . Acque hoc experimento inter 

 coUoqueadura infertojconcluditjfub fluidis cor^ 

 poribus audiri , formarique pofse voces , quia^ 

 fluida omnia pofsunt, ut aer crifpari , & uadarc, 

 menfura tamen fingulis proportionata corpori- 

 bus s quandoquidem ficut in aere ad magnam-» 

 diftantiam vox non auditur , nec fonus , ita iii-» 

 aliis liquidis intra fphoeram cuique conmenfa- 

 ratam , fonus , aut vox propagabitur . Hinc ma- 

 nifefta fit ratio : Cur Pifcatores unionum a Caf- 

 fendo relati , non preceperint tonitrua Bombar- 

 darum , & cur Anchorarum jat^tus fuperlapides 

 non fint auribus cxplorati , Eperientia certunij 

 eft:fi quis asre campano perfonucrit inter aquas , 

 extra illas fonitum exaudiri non levi tamen di- 

 fcrimine propagatum ac fonus in aere editusjob 

 corpus magis dcnfum , per quod fonus cffundi- 

 tur . Quamobrem videtur mihi evinci polfe inu» 

 mari degentibus , & in aquis otiofam non efso 

 potentiam auditus;cum poflit illa ad a<aum fuum 

 redigi . Nuilum de hoc dubium fupereft in Del- 

 phino Vituloque marino , nempe in ii? manife- 

 fte prodente fe organo auditus interiore, ut no- 

 tavic Rondeletius : lib, 3. c.3. fitque hoc clarius 

 ex fignis ab eis editis , cum illiciis alled:i toto 

 capite extra undas porrcd:o , itinerantes naves 

 comitantur. Non itadeaHis pifcibus philofo- 

 phandum, nempcin iis non apparente inftru- 

 itiento auditionis , ut apparent organa odoratus. 

 Muko minus id in Teftaceis toto corpore im- 



perfeftis, & referentibus rudem potius , ac in- 

 digeftam carnis mafsam , quam corpus organi- 

 cum . Probabile tamcn cxiftimavit Ariftotcles 

 4, Animalium ; cap. 8. n. 24. tali organo pifccs 

 efse inftru(5tos ; cujus argumcntum eft , quod fe 

 arenis conrumulant , cum ferriim admovetur , 

 quo capiuntur, Ego taraen explorata non femel 

 hac vcritate nullis illa mallei tunfionibus fupra 

 vicina faxa , potui extcrrcre , neque deprchen- 

 di , ea ad illum ftrepitum fe intra fua fepta reci- 

 pere, ac teftas clauderc . Sed tunc folura cum 

 leviffimo etiam palea? attai^tu tangercntur . Ne- 

 garo iraque iis auditu , pcrfpicaciifimo fenfu ta- 

 ctus ad noxia, & contraria effugicnda, Tcftacea 

 inftruxit Natura . 



Addi & illud poteft , non ad fimpliciter ef- 

 fc , fed ad melius efse Animalis, ut philofopha- 

 tur Ariftoteles , de anim. 1. 5. c. 1 1. fcnfus , au- 

 dirus, vifus,& odoratus fuifse a Natura concef- 

 fos , quamobrcm ii non oranibus debebantur , 

 fed illis tantummodo, qua; motu progreflivo in- 

 cedunt, fcilicethis ad alimenrum fibi quiEritan- 

 dura progrcfsuris , & ad ea cifugienda , quceque 

 eorum deftru^i-ionem molirenrur , expIoranda_* 

 erant etiam e longinquo obje^Sa , ad quse acce- 

 dcrent, velaquibus reccdcrcnt . Etquiadi- 

 ftantia objedta folus percipit fenfus,vcl auditus, 

 vel odoratus , vel vifus , hinc dotat a his tribus 

 fuere Animalia progredencia , non vero immo- 

 ta , vel fe vix movenria , qualia funt Tcftacca , 

 de;^entia fub aauis . 



PROBLEMA XXVI. 



CurTeJid Aaimata nullo fenfujint 



TEftam efse Animatam, nerao poteft ambi- 

 gere ; camdem enim femper figuram fcr- 

 vare proprietas eft corporum virtutc organica 

 prv^ditorum , qux in folis refidct Anamatis , iii^ 

 quibus in grariam akerius , Anima operatur i 

 Arbores , Flores , & Herbas , efse animatas ar- 

 gumenro eft pecuiiaris illa figura, pcr quam di- 

 fcriminanrur ad inviccm.Ita in Cochleis fcprum 

 illud Teftaceum eftanimarura, quiaficurofsa 

 in nobis, ita illud totum fimul eas circumveftir, 

 eademque feraper figur;^ lineamcnra pra?fcfcrr. 

 Hoc fuppofiro curiofum cft invcftigarc: cur vita 

 Animalis viuens , & nurricione crefcens , fenfu 

 tamen omni dcftituatur . 



Scnfus omnis ex Ariftotelc fcnfum tadus 

 fupponit , quo deficicnte > dcficiunt ctiam gu^ 

 ftus , auditus , & vifus, Tcftis ergo tadu carcn- 

 tibus, quantumvis animatis ,nullus aliusfcnfus 

 eft affigendus . Eas ta^itu carere , oftendit cxpc- 

 rientia ; fi enim pungas , tundas , igne torreas , 



nui- 



