Si^ Moiasi Kircheriani 



Splende la notte eVonda piu tranquiila 

 Vihra la lingua Jua da cui halena 

 Unfulgor 5 che Jui Mar Jpejjo sfavilla . 

 Dclphini oculos in confirmacionem Oppia- 

 nus affert , lib. 21. hift. nat. cap. 5. quoruni 

 oculi in circumferentiam cubitorum decem ex^ 

 tendebantur , & de pupilla una cx iis , qu<e ra- 

 brum 5 &' Jlarrimeum colorem referens 4 longe in^ 

 tenebrojis temporihus inter undas veluti ignis ac- 

 cenjus pijcantibus apparet . DeSarmatica Cq- 

 chlea prseter Tevetumj tcftatur Pereus , li- 

 br. 24. 



Jam vero tam prodigiofje lucis cauramin- 

 quirens prcrfjtus Bartolinus , confutat reliquas 

 qu£e a multis circumferuntur rationes . Atquo 

 in primis cuilibet contradicir , qui dum luccm , 

 ab Animalibus emanantem , tamquam miracu- 

 lum admiratur, ejufque Au^orem Deum folum 

 cflTe fibi fuadens » excludit ab ejus confortio Na- 

 turam , Secundo loco contradicit agnofcenti 

 hujufmodi effeilum a Coelo j cum hoc fit caufa 

 extrinfeca univerfalis , & rcmota, potens difpo- 

 nerc corpus inferius , illudqu,e alterare , remoto 

 liumore impedientc , quemadmodum ex Plinio 

 novimus 3 plantam NiBegretum dicbus triginta 

 cxficcatam ad Lun^e lucem fulgere ; & lucennL> 

 commodare, ut evenit in Bononicnfe lapido 

 minerali . Neque fub/iftit Georgii Reifchii do- 

 drina , lib. i o, marg. philof. tr^iit. 2. c- i o. af- 

 ferentis lucem animantibus communicatam ab 

 igne ; hoc enim pofito , poffet ut ignis extingui 

 ab aqua . Itaque in examenvocat : Aii immedia- 

 ta lucis hujufmodi caufa fit pucrcdo , ut afferit 

 Ariftetelcs ; quamobrem mulca ligna , & pifces 

 nonnulli non lucent , antequam putrefcant . Et 

 Galenus lib.dc affed. miflorum lib.z. de morb. 

 Bquidem vidi , inquit , Columharumjiercora , oh 

 putredinem accetjja arjijfe . Idemdc Lampyridi- 

 bus Euchius atfirmat , de Lampiridum generat. 

 Lampyris ejl animalculum ex Jluppa Jeu Jar- 

 mentis natum Jine duhio propter putredinem ante- 

 cedentem, Verum ita philofophando , obvium 

 non efi: explicare modum , quocx putredino 

 oriatur fplendor . Exiftimanc nonnulli gigni ex 

 calore atquc humiditatc ; ncmpe hic exfcitatur 

 ex humidis denfifque corporibusjficuti frumen- 

 tum ac foenum incalefcunt f:icilius,fi humefcanc, 

 quam fi exficcentur . Quarc docet Varo , in cu- 

 randis equis ne wAgulas comburat Jercus in Jiabu- 

 lis cavendum eji , Verum hoc fuftineri non po- 

 teftj fi enim in caufa efter putredo 3 vidercmus 

 in omni parte pinguis corporis putrefa<n:ioni 

 obnoxii lucjs gencrationem; & quianobiliorcm 

 feipfa cfFedum caufa generare non potcft , in- 

 quit Barcolinus : lib. 2. c.3. propcerea ex pucre- 

 dine lux oriri non poccft . Putrcdo igitur id fo- 

 Jum efficit ? ut in Jua principia rejoluto compojtto , 



vel ad mmifnum d Jiri6ia partiun unione la^cato , 

 latentia luminum Jemina ob elementorum mijiio- 

 nem , Jupprejfa quidem non genita lihertati Ju<z 

 reddat-, quo pado a pucredine fejun(5tis partibus 

 alicujuscompofiti infcda nonpaucaex iis femi- 

 mbusancea lcmifepultis generantur ; ptopterea 

 non ex quocumque mifto incft propria miftura 

 apta ad fplendorem . Multo minus iddicido 

 BcUanis poteft , quia illorum humor, antcquam 

 putrefcant, corufcat, imo iis corruptis , . cor- 

 rumpitur Lux . 



Excitatur aliquando flamma , &IUX5 cx at- 

 tritu duorum corporum , utexcalybe cum fili- 

 ce , & cx arboribus vento agitatis , mutua dum 

 interje ramiJiirpeJqueteruntur^yhucxQiX^. ncm- 

 pe motu illo excitata in flammam fpiritofa fub- 

 ftantia , fic confricatis cquis , & dx eorum pelle 

 fublatis fuliginofis excremcntis , porifque cucis 

 apertis, evaporant fpiritofae partcs in fcintillas, 

 quemadmodum ctiam , cx 1 clis pelle . Ira in^ 

 puella quadam , inquit , F^ber pall. fparg.c.i 4. 

 obfcrvaffe fe dum pc(5tinc crincm evolueret, 

 deciduas in ejus finu fcintillas , quafi cadentcs 

 ftellulas ; quo portcnto Puclla perterrita , deli- 

 quium fubito pafTa eft , mox animo ere<5la , ubi 

 ab eodcm Fabri portcnti caufam excepit. Vc- 

 rum h^Ec etiam caufa extranea eft , neque affer- 

 ri pro Ballanis poteft fulgurantibus, etiamfi nul- 

 lum patiancur attritum . 



Suppono propterca , quod aftcrit Bartolinus 

 in fingulis corporibus lucem aliquam contineri, 

 concludique agencrantc . Scu produccntc con- 

 genitam , quemadmodum in filicibus , inquit 

 Virgilius . iEneid. I. 61. 



^i*£runtur Jemina Jiamm<e , 

 Abjiruja in venis Jilicis . 

 QuK pro opportunitate loci , temporis , & con- 

 dicionum fc prodat ( prjeccrmiflTa hic qujeftione, 

 utrum adu , vel virtute , flamma , iila continea- 

 tur ) & nono Problemacc idcm Bartolinus afte- 

 rit hanc obfervaflTe , vel in ipfa maris aqua , ex 

 qua cdudlo ftrophiolo , aquis immerfo , noftii 

 erumpebat fulgor ; quod ipfi argumento fuit, in 

 ea imbibitum eflTe humorem oliginofum , ful- 

 phureum , falfumquc facile abeuntem in flam- 

 mam , qua de caufa dixit Sed. 23. Probl. ij. 

 Aqua maris difficilius ignem fuffocari . 



Inditis ergo , & immiftis faxo ; quo gcneran- 

 tur Ballani nitrofis fulphurcifque fpiritibus,quod 

 euinci potcft cx co quod ferro in frufta conci- 

 fum , mincralcm odorcm exhalac quafi cornu in 

 igneufti: dicendumeft, Ballano ipfi immiftos 

 efl^e hajufmodi fpiritus,eodenique aquis edudo, 

 & fublato impedimenro denfi,& frigidi ambien- 

 tis , eos facile erumpcrc, & quia cx conftitutio- 

 ne Naturje facilc concipiunt ignem, vel ex tcnui 

 calorc aeris , pcr quem tranfeunt , vcl ex motu 



