f 17 Mufm Kirchcriani 



chimicse principia : Salem , Sulphur, & Mer- 

 curium , fcilicet Salis nomine fpiritum acidum 

 corrofivum ; Sulphuris vero fpirirum ficcurru, 

 ac penerrantem , ac tandem pro Mercurio , va- 

 porem humidum, ac tenacem , docuit : colores 

 omnes epcfale prodire f quandoquidem Naturo-» 

 celoresprotrabit exfale -i cuique fpeciei dans il' 

 lum -i qui ipfi competit j tandemque concludit : 

 itaque quippe rerum omnium corpora cognofeerc^ 

 tuult 5 huic opus e/l , ut ante omnia cognofcat ful- 

 phur 5 qui defiderat novijfe colores , // fcientiam 

 iflorum petat d fale , qui fcir^ vult virtutes ts 

 fcrutetur arcana Mercurii , Sic nimirumfunda'^ 

 mentum hauferit mifieriorum in quolihet cr^fcen- 

 ti indagandorum , prout Natura cuilibet fpeciei 

 ingefjit , 



Aiii figuram corporum Sali tribuentes, ut 

 $3i(5lumeft Problematc XIII. colorandi faculta- 

 tem proprio fulphqri tribuunr, hoc eft alteri 

 principiis componentibus mifta , in qua; fin- 

 gula polTunt rcfolvi . Neque fallax meojudicio 

 cft argumcntiim ab expci ientiis depromptum i 

 atquenealibi expohta, itcrum prodeant iru 

 fcenani , audiamus Chimicos philofophantcs 

 ad experimentum Febu rii Chimici Angliie Rcr 

 gis 5 qui : falem Tartari lixivium , eo ufque pro- 

 *uexit , ut tn yitrea cucurbita fublimando , alte 

 ^xurgens germinatiffimam vuam {fi colorem ex^ 

 eeperis ) mira fimilitudine referret . Qu id er- 

 go mirum ( ipfi dicerent ) fi una cum Vuae figu- 

 ra, Vuae color non gignitur ? Pendet hic ex ful- 

 phure ,illa ex fale. Primum maximc fpiritofum 

 fubtileque ad omnem fcgregationem , vi ignis 

 cffcdtam , fefubtrahens , totum evanuit in tar- 

 tari calcinatione , alter vero conftans parteu 

 magis terrea , ac pingui fublidit in cineres . 



Si ratiocinationem hanc longius protrahe- 

 rcm 5 extra propofirum argumcntum abduce- 

 rer, ncquecurfim Au(5lorum fentcntitB in di- 

 verfa diftraiflic exigi polfunt ad trutinam . Imo 

 ut advertit P. Bartolus : Del Ghiaccio fperien- 

 za 2 1 . Imprefa dalle piii celebri Aeademie dc^ 

 Letterati , che oggidtfiorifcono farehbe : l^appli- 

 car concordem^nte per alcun tempo Vingegno , C-» 

 la mano intorno d quefla fdla fpecie di lavori, 

 che tutta e della virttt formatrice de fali , facen- 

 done ognipoffibile varietd di fperienze rettificate-i 

 e ficure , £ ne harebhe il Mondo non fenz.a gr an—» 

 merito , e pari gloria degli Autori , una delle piu 

 fplendide , e mfleriofe parti della Filofophia na" 

 turale . In re noftr^? fatis eft fcire . Colorcs mul-r 

 tos es Salibus profilire , quod curiofis experi- 

 mentis intime profpexit Boilcs . Pcrcurrat no- 

 fcendi cupidus cruditumtra^ftatum , quem do 

 coloribus infcripfit , cum ab inftituto mco ma- 

 xime alienum fit ab aliis cvulgata in has pagi- 

 pas transferre 5 fed illud folum inquirere , quocl 



aliorum calamus non recenfuit, Hempc:curcx- 

 rulco coiore non appareant Cochleac depi<5i:ae? 

 Antequam cominus rcm attingam , pr^mitto id 

 quod contraParacelfum Boilcs idem advertit; 

 Exper. 27. 28. Nempe 5 univerfalia principia-» 

 ad obfirmandam veritarcm indagatam , inniti 

 cxpcrientiis non polfc , adeoque fales non fuffi- 

 ccre ad generationem colorum , cumhi, pen- 

 deant a Natura corporum fingulorum, quae pin- 

 guntur a falibus , quod cvidenter oftendit, 

 quando uno eodemque fpiritu acidi falis flores 

 nonnuUi crocei coloris fubalbuminduerunt, & 

 croceus flos RubbiiE evafit jnrubrum. Sic ea- 

 dem vi cxficcativa ignis colore rubeo lateres 

 imbuuntur , cinereo lignum , croceo plumbum» 

 ferrum violaceo , quod SznCzo Ifidoro argu- 

 mentum pr^buit exiftimandi colores perfici po.- 

 tius calore , quamgencrari , ideoque ait . Lib, 

 l^.Orig.c.y. Qolores di^ifunt quodcalore ignisy 

 vel Solis perficiantur . 



His prslibatis , progrediar ad cxamen colo- 

 loris cxrulei . Apparet hic nativus in Fru(5li- 

 bus , Floribus , Herbis , Liquoribus , Aviuni-j 

 Pcnnis , atque Lapidibus , non tamen in teftis 

 Tcftaceorum , faltem non in co gradu tin(5tur« 

 exuberantis, ut in Floribus , Pennis, Lapidi- 

 bus; atque, ut hoc arcanum N iturx intime per- 

 fcrutetur pulcherrimus eft in Saphiro , Oricn- 

 tali gemma , quam Indi Calecutani, Canano- 

 res Zeilani , & Peruani , apud quos generatur , 

 Nilaum appellant j apparet in lapide Zaphirino 

 vulgo di<5to Lapislazulo , zutTur4;hina . Atque 

 hujufmodi lapides, tefte Plinio Theofrafto , & 

 Difcoride Audloribus eruditiflimis, & accura- 

 tis Natura^indagatoribus, gignunturin Metal- 

 lorum fodinis, acprjecipuc cupri^auri, & ar- 

 genti j quod adeo ccrtum eft , ut Agricola fi- 

 gnum infallibile dicat auri , vel argenti ibi efte, 

 ubi c^eruleus apparet in terra . Et quia Zaphiri^ 

 nus venis auri 5 vcl argenti femper internitet » 

 Mefucs illum interftcllatos lapides numcravit. 

 Lib. 5. de re metall. Ita in SilefiiE Oppido,quod 

 Goiderbergum a vicino monte auri feracc di- 

 cunt , perfediffimus gignitur . Propc Cyprum 

 in cavernis,maris impetu excavatis rcfert Agrir 

 cola una cum feracibus metalli venis gigni . 



Jam vero fi in foiis metallorum Fodin is , & 

 nonalibi generanrur lapides , ccerulco illuftra- 

 ti, dicendumconfequenter cft 5 ineftc ibi ma- 

 teriam , aptam ad calorem hunc produccndura, 

 cui a raritate prctium augetur . Exiftimavit A- 

 gricola hujus generarionis materiam eflTc mctal- 

 lum ipfum , Sc caTuleum tunc gigni , quando 

 fpiritus aliquis falis acidi , & corrofivi illauL- 

 corrodit , & quemadmodum inquit ille , Lib.5. 

 de ortu cmfSuhten.fifuccus vehementer acidus 

 conclufus cireumfieterit dris materiarn ipfam^ 



ere- 



