Clafsis Duodecima . 



erodens eruginem efficit , Ad cujus generationis 

 experienttam Natura nos excitavit dicimufqu^ 

 conficere tam eruginem rafilem quam Cderuleum . 

 Atque ut hoc dilucide appareat , dignafunt, 

 qua^ in Thearrum dedit experientia 5 cum variis 

 modis, quibus ars extra fodinas tam illuftrem 

 colorem comparat fibi . Et primo quidem ex- 

 rrahitur ab argento , fi argentese lamince Mercu- 

 rio priusimiTierf^ ponantur in vafe , una cum 

 fale SKimonisco iii quantitate non exigua dilu- 

 to aceto 5 ita tamcn, ut lamin^E non fint vafi im- 

 merf^e ; mox obturato per dies aliquot vafe tu^ 

 inuietur fub ftercore equino , ut Cardanus do- 

 cet Lib. 5. de fubcil. jifdemquc tandcm e fter- 

 corario illotumulo erutis 5 eradatur Tartarum 

 illud 5 quofipparent circumveftitjE ,quod aqua 

 pura ablutum , poftquam igne prius incaluir,in 

 csruleum nitidi(Iimum tranfit . In artc vitraria 

 alii fibi comparant Mercurio, Sulphure, & Am- 

 moniaco fale , igne calcinatis, quo ufque cxru- 

 lcusfumusevaporet. Agr.c.l. 9. de nat. foflil, 

 Conficitur nitidiflimus seris arrugine , una camj 

 Ammoniaco fale , fterquilino fepultis , & qui- 

 dem mihi contigit id obfervare , q uod poftea_, 

 adnotatum ab AquiJonio inveni , nempe ceris 

 ;^ruginem accto acidiflimo , & ammoniaco fale 

 ebullicntem , c^eruleum induerc , & viridita- 

 tem.fuam omnino deperdcre ; gignitur ctiamj 

 cxlaminis jeris , infufis olco ex Calchantho, 

 urina? fpiritui immifto ; aqua ex viva calce falc 

 ammoniaco diluta , intra vas i^neum collocata 

 cseruleo colore tingitur. Laet. libr. 2. do 

 gcm. c. 45. qui hoc docet , addit : per elambi- 

 cum diftillatis floribus Anthemidis , una cum 

 fpiricu Terebinthi, {sXis ammoniaci, &aqu£e 

 in vafe xneo apparcrc innatans aquie oleum fi- 

 inilc oleo ex faphiro , cumque colorem ex fale 

 ammoniaco provenire , qui cx iere fugens colo- 

 rem , olco commifcet . Igitur ex his omnibus 

 cxperimcntis, & artis induftriis argui poteft 

 abfconditum magifterium Natura: , cujus peri- 

 tia , vcl in co maxime fita cft , ut fcite applicet 

 adiva paffivis ; ars veroquamvis pr.^e manibus 

 habeat rerum caufas ipfi ignotasjeflFedus quam- 

 plurimos aon obtinet, qui cx diverfarum rerum 

 applicatione refultarcnt , Quamobrcm fentien- 

 dum eft , ad gcnerationem cjerulei in lapidibus, 

 requiri fempcr combinationcm materice mctal- 

 iicx , faiis acidi , corrofivi , 6c potenrem cale^ 

 fadioncm , vel ea fiat vi ignis , vel fpirituumi^ 

 fulphureorum , & falnitroforum in opportunis 

 circumftantiis calorem facile concipientiurrL. ; 

 atquc hoc ita obfirmato , ftatuitur opinio Vvil- 

 lis , affirmantis ex fulphuribus pendcre colorcs, 

 Jam vero fi ex icrra nos cransferamus ad maro, 

 in eo finedubio fruftra inquifitio fiet de colore 

 ca?rulco in lapidibus , & in feptis Tcftaceorum, 



qu:e conveniunt in pluribuscum lapioibus . Si 

 cceruleus lapidum neceftario fupponit rrscctiii 

 alicujus generationem , ut cx adduilis expcn- 

 mentis conftat ; in co certe mctallo rcquiritur 

 calor penccrativus mareriee dif]3ofitx, pctcns 

 illam concoquere , fermentare , & in metallum 

 tingere ad menfuram difpofitionis , quce ineft 

 metalio, in quo operatur . Atque hiccaior a 

 Cbimicis dicicur Sulphur , quo nomine juxta_^ 

 racntem Ariftotciis 4. Mcteor. intelligitur va- 

 por ficcus 5 & a(Q:ivus , qui ctiam Auripigmen- 

 tum djcitur a Gebro , & fequacibus , uc advcr- 

 tit Falloppius de re metal. c. 1 1 , Et quia hoc 

 fulphur non repcritur in Elemento Aqux, hu- 

 miditatc , & frigiditatc fibi congenica illud dif- 

 fipante , ac pcnitus cxtinguente, exciudit ctiam 

 ab Elemento i|lo generationem omncm metvil- 

 li , adeoque cinduram omncm cgrulei in corpo-» 

 ribusin vafto illo Elemento afcondicis , 



Verum quia apparcc cx dictis fpiritus acidos, 

 corrodentes ,& falfos conducere plurimum ad 

 cxrulei cindluram , quandoquidem ex qualita- 

 te metallicarum defeclu fieri non poteft in mari 

 tinitura exuberans faphiri , examinandum fu- 

 pcreft : cur falrcm in gradu magis remiffo gigni 

 non poffit in mari, undequaquc acido, & faini- 

 trofo, adeoque Teftaceorum feraci , quaiis ap- 

 paret in frudibus nonnullis , in plurimis flori- 

 bus, & in variis avium pennis . 



Parem explicata? qu^ftioni difficulratem pa- 

 titur dubium hic propofitum , atque intime in- 

 fpedis vaftiffimis ofH .ifiis.in quibus qualitates, 

 quas occultas dicimus, utf o:e intclligcntise no- 

 ftrx non perceptibiles,operantur magifterio ar- 

 tis ratiocinationem noftram eludentis, fubfcri- 

 pfiffem , manufque dediftem Ariftoteli , ubi di- 

 xit : Meteor c.2. ^emadmodum Vefpcrtilionum 

 oculife hahent ad lumen diei , it» intelle&um^ 

 animcs nefira ad ea , qu^ omnium funt manfejlif- 

 fima fe babere . 



Referunt fepe corpora omnia propriecatem-» 

 Solis , eo magis luce fua imperuii obtutibus , 

 quo magis pervia ocuiis illa eft Jam vero fi cce- 

 cutimus inSoIe,quid de coloribus judicabimus? 

 Providentiffinie conftituit Deus , humanum in- 

 genium fupra fc , & fupra omnia clevatum de- 

 primi pondcre ignaviis (iio?, quam experitur 

 maximam , vcl in quovis cxiguoNatur^ operc, 

 Ctiam cum iilius omni conatu aggreditur in- 

 daginem , 



Magiftra tamen expericntia , vel in nubi- 

 lo , & in tenebris mulca dignofcimus . Hxc 

 autem docuitine, Ccxrulcum queralibet cx ali- 

 quo minerali merallico cxpreftum ; comparari 

 fcraper , tum ab Artc , tura a Natura, mcdio 

 aliquo corporc filfo , &acido; ficutautem ve- 

 rumeft hifce corporibus comparari ; ica vcrifli- 



mum 



