Clafsis Diiodecima . 1 20 



iuerit hoc n^gle(5lum , vcl ex incuria, vei ex 

 imperitia , nobis ille cxco quodam modo eft 

 indagandus i atqiie in tanta eventuum diverfo- 

 rum varietaic , nil aliud certe nobis affiatur ni- 

 fi. Remoram pifciculum eife , tanra vi pr^edi- 

 tum 5 uttorporcm , ac moram injicere ingenti- 

 bus etiam navigiis pofTit . 



Parva Echeneis adeji , mirum \ mora pup- 

 pibus ifjgens , 

 Cecinit Ovidius , eventum adeo infuetum 

 admiratus , fed non ultra progrefliis eft ad di- 

 fcutiendura . Utrum eventus ille veritati \mu- 

 tere,tur , & quo id pado poifit conting^-reiPli- 

 nius exiftimat non poffe rationem afferri , eum- 

 que effedum -ifpontefua occurrere , immenfum 

 potentia occulta documentum . Scaliger etiam 

 occulteid tribuens qualitati , dixit , Temera- 

 rium eftc illam inquirere.Quemadmodum enim 

 terra in centro confiftit Mundi, ponderihus li- 

 brafafuis ^ Coelum vcro fua femper vertigine 

 circumfertur ; ira quibufdam corporibus ineft 

 potentia movendi , ur in magnete fcrrum mo- 

 venre; aliis vero ineft principium quietis im- 

 pertiendse , inter qua? Echeneis recenfenda eft , 

 quo padopifcatorisraanum torpedo reddit im- 

 raobilem ,quamvis nonillam attingat. Quod 

 /i non qu^ritur : cur frigus opponatur calori : 

 ita iiiquirendum non effe i cur corpora haben- 

 tia in fe principia motus , & quietis , alia motu 

 impellant , alia quiete ftftant. Detur totum Sca- 

 ligcro, ncgare tamcn illc non poterit: haud fru- 

 flrainquiri: Num pifcis hujufmodi poflit has 

 vircs excrcere; dum non ita omnibus obvium 

 eft 5 ab eo naves fifti, quemadmodnm calorem 

 oppofttum effe frigori certum eft apud omncs. 



Giilius curiofus indagator Pifcium Na- 

 tiir;^ 5 de Echeneidc loqucns apud Gefner. 

 libr. 4. de Aqmt, Echeneidem ^ inquit, no?i-^ 

 'vidi , neque ex quuntumlihet infinitis percun&a- 

 tusfim-i quemqu^m pfcatorem ijivenire potui i 

 qm hdnc tpfum hac atate viderit. Adamus Loni- 

 cerus abiit in eamdcm fcntentiam, addiditque 

 ( an apud fe verum deputaverir : an vcro ad in- 

 gcniose difputandura fibi refervaverit incer- 

 tum ) ftetifte Periandri , & Caii C.xfaris naves, 

 Remora detentas, pra^fagium fuilTe evcntusfu- 

 turi; quamobrem ftctit altera, inquic ipfe, tam- 

 quam indignum iudicante Natura homini id 

 quod confervationi ipfius donatum ejfet auferri . 



Altera vero quiaeadcm Natura optabat (fu- 

 tura Cefaris csedc prxcognita ) ab ipfo malum-^ 

 avertere fatque a curfu infauflo infelicire- 

 njocare , Verum hoc eft humanorum eventuum 

 arbitrium , & imperium Fato , & Fortunce com- 

 mittere , quod Etnicum eft , cceloque elemen- 

 tari mirabiles illas virtutes tribuere , quce^tam 

 variis eventibus vitam diftinguat a prisno, & 



inaufpicato nafccntis momento , exindequc 

 prardidionc antevertere, qu^e poftea refpon- 

 dent eventu , fpedra , <'S<rumbras quafivcnari, 

 funeftorumque eventuum tcrrorcm anticiparc; 

 philofopho non deliranti incumbit ftudium,in- 

 timas rcrum fibras fcrutandi , ut e propinquo 

 veritatcm qua fieri poteft infpiciat, nec pro 

 libito fabulari , credula facilitate amp]c(5i:endo 

 quidquid fe menti offert veritatis larva perfo- 

 natum . Proponit hocProblema Ariftoteles » in 

 mechanicis, difquircns : qua vi pifciculus tam 

 exiguus poffit , tam ingentibus navibus moram 

 iniicere ? Arquc hoc fuppofito tanquam certo, 

 conatus eft , dubium omnc paritate di}uere,que 

 in ipfa Navi fefe offeri: , In ipfi ,inquit ille, tam 

 exigu^e molis gubernaculum minima vi circu- 

 mactum potcft navem totam dirigcre , & con- 

 torqiierc ; in eaque non immoto gubcrnaculo, 

 fcd hlnc inde convcrfo fiftitur motus , & curfus.,, 

 atquc in univerfum verum eft . Motorcmcol- 

 locatum in cxtremitate corporis moti,poffe mo- 

 vcrcfacile partcm alteram cjufdcm corporis , 

 atque hoc non aJiam ob caufam . Nifi ,quia in_> 

 rebus fc movcntibus , prima pars fertur cele- 

 rimme in extrema motus remiffione , quo paBo in 

 iis quaferuntur in fine cejfat impetus , unde po- 

 tcft facile removcri , acretardari . Ita clauus 

 infigitur puppi Navis extrcma , quia potcft fi- 

 cile contorqucri , & idcirco puppim movcre > 

 quse incitatur motu tardiore , quam Prora , ac 

 proptcrea minus rcnitcns motori > quo fit quoi 

 Prora movcatur , & ipfa ad motum gubcmacu- 

 li in puppi . Ex his omnibus infcrt Phiiofophus 

 pofte etiam Echcneidcm Navis gubcrnaculo 

 adh:erere , & pernicitate motus huc illuc impel- 

 Icndo corpusipfius , ambiguuni motum prorce 

 imprimcrc, quo navis curfus non parum rc- 

 tardctur . 



Benc cft : dctur hoc Ariftotcli , non ideo ex 

 ratiocinationc iila evidcnti argumento conciu- 

 ditur de Echencidis vi , contradiccnte hiftoria- 

 rum fide . PJinius ait : circa navim adhdere^item 

 guhernaculo , inventam fuijfe Remoram. At Car- 

 danus afterit : curfum illi inhibuifte , fundo in- 

 hcercntcm ; PJutarchus vero latcri . Nc- 

 que folum aftcritur : curfum navibus in- 

 hibcri , fcd immobiliter fifti . En ex ipfo Plinio 

 dcfcriptam hiftoriam lib, 9.C. 2). lib. 52.C. 2. 

 Parvus admodum pifcis Echeneis (ruafit venti li- 

 cet , proceHi£ ) imperatfurori , virefque tantas 

 compefcit , cogitjsare navigia , quomodo non^ 

 vincula uila , non anchora pondere irrevocabilt^ 

 ja&a . Infrtenat i?npetus ^ C2f domat Mundi Ra- 

 biem , nullo fuo labore , no}i retinendo , aut aiio 

 modo , quam adhtsrendo , & Caifiodorus lib. i. 

 variar. Indici maris ConchcS fimili potentia ^ ia~ 

 hrisfuis navium d&rfi fixerunt , quarum , quie- 



tus 



