22 
J. F. Brandt, 
frontis angulum externum tantum attingere videatur. Adest enim in cranii laudati marginis 
nasalis (frontalis) lateribus impressio illa, quam in cranio tertio nostro ossium nasalium 
partibus superioribus evolutis et sejunctis munito tantum observavi. 
Vix dubitari potest, quin laminae in cranio nostro tertio, i. e. sceleti nostri, observatae 
supra descriptae, cum partibus suis basalibus ossa nasalia vera, i. e. corapletam ossium na- 
salium evolutionem repraesentent. Nihilominus tarnen, quum laminae non semper aequalem 
figuram et magnitudinem oiFerant, imo etiam haud raro adraodum rudimentales inveniantur, 
statuendum esse videtur, in Rhytina ossium nasalium magnitudinem et figuram admodum 
variare, ita quidem ut plerumque partes ossium nasalium basales, quoad magnitudinem pa- 
riter variabiles, et appendice (lamina) parva vel mediocri, rarius magna seu compléta mu- 
nitae conspiciantur. Pro certo vero sine ulla haesitatione , ex ossium nasalium ratione in 
Rhytina a me observata concludendum erit: ossa illa, quae jam a Cuviero in Manatis pro 
ossibus nasalibus sunt declarata, ossium nasalium verorum, in animalibus terrestribus ob- 
servandorum, partem basalem seu frontalem, sed lateralem ejus, tantum sistere quae, 
nominatim in Rhytinis, e parte superiore laminam majorem vel minorem emittit os nasale 
verum repraesentantem vel indicantem. Qua de causa partes ossium nasalium in Manaiis 
et Rhytina observandae, processu frontali destitutae, pro ossium nasalium rudimentis erunt 
declarandae ^). 
In Manatis vero partes basales ossium nasalium (i. e. ossium nasalium rudimenta) 
interdum pariter, forsan tamen rarius quam in Rhytina^ perfectius evolutae esse videntur. 
Blaiuvillius saltem {Osteogr. Gravigr. Manatus PI. III) in figura inferiore dextra cranii 
Manati latirosiris ossiculum oblongum , ante os frontis in latere dextro (cranii sinistro) ob- 
vium delineavit, perfectiorem ossis nasalis partis basalis evolutionem verisimiliter indicans. 
Quod quidem forsan eo magis accipiendum erit, quum in genere exstincto Halitherium Каир. 
(= Halianassa Meyer = Metaxytherittm Christo! = Manatus fossilis Cuv. = Pygmeodon 
Каир, teste Giebel Säugeth. p. 120), sicuti in cranii fragmentis ejus observamus (cf. 
Blainville Osteogr. Gravigrades Manatus PL VIII) ossa nasalia oblonga, distinctissima, late- 
ralia omnino, et ossis frontis marginis basalis medium haud attingentia, observentur, qualia 
etiam in Rhytina, sed multo breviora, interdum videmus. 
Haud absonum videtur statuere Halicorem quoque varios ossium nasalium evolutionis 
gradus ostendere. Rüppelius, ut supra commémora vimus , Halicorae ossa nasalia magna, 
triangularia , margini ossis frontis toti inserta adscribit, qualia nec in figuris Cuverianis 
{Rech. PI. 221) et Blainvillianis (Osteogr. Manat. PL IV), nec apud D'Altonium et in 
nostris craniis observamus. In nostrorum craniorum Uno tamen, ossium frontis marginem 
1) Ad partium basalium ossium nasalium in Rhytina a 
me observatarum rationem optime quadrare mibi videtur, 
quod ossa nasalia etiam in homine sub fine 2*^' vel initie 
3'" mensis supra maxillas superiores sub ossibus frontis 
nucleorura 2 sejuoctorum osseorum, minimorum forma in- 
cipiant; ita ut pars superior eorum, Rhytinarum et Ma- 
natorum parti basali comparanda, reliquis earum parti- 
bus, quoad latitudinem et longitudinem, ut in Sireniis, 
etiamsi minus quam in bis variabilibus, pariter prius for- 
metur. 
