148 
Zúžování hlásek. 
Kozšířené hlásky se obyčejně zase zúžují (wa^tlenie), když ná- 
sleduje hláska úzká i h, nepsaný, po měkké souhlásce plynné, zubní 
neb sykavce, a sice takto : 
a) io-\-h*)=zie] h) ia-\-h-=zie; c) m + hzzze; d) a + bzze; 
a) io -f- h = ie: anioly > anieli, anielski (= anielBski) ; jezioro > 
w jezierze; wiosna > wiesenny (m. wiesienBny); wiod§ > wiedziesz ; 
wioze. y wieziesz ; bior£> bierzesz; czoío > w czele, czelny (rz czeltny), 
naczelnik; žona> žeňski (^zženLski); czerwony (m. czerwiony) y czer- 
wieňszy; wesoly (m. wiesioly) > weselszy (m. wiesiel&szy) ; uczony 
y uczeni, uczenie, uczeňszy; sioío > sielski ; lód, lodu y gololedž 
(náledí); niosly > niesli; wiodfy > wiedli, atd. 
b) ia + h zz: ie: las > w lesie, lešny ; lato > w lecie, letni : miasto 
y w miešcie, miejsce, miejski; wiara »ierze, wierzyč, wierny; dzial 
y dzielic; wiatr y powietrze; ciaío > cielesny, cielsko; biaíy > bieli, 
bieléj, bielszy, bielič; blady > bledziéj, bledszy; kolano > pokolenie; 
zwiercadío y zwiercedlič sie. ; widziat, widziala y widzieli ; cierpiaí, cier- 
piaíy y cierpieli atd. 
c) iq -j- b = |§: pieni^dze y maío pieni§dzy, pienie.žny ; zaja^c y ile 
zajecy, zajeczy; miesiax > pi§č miesie.cy, miesi§czny; m o sia^dz > mo- 
si§žny; paj^k > paj§czy, paj§czyna; zwi^zíy y zwiežlejszy atd. 
d) q + h — e : s^d y sedzia ; ma^dry > m§drzy, m§drzec, m§drszy ; 
w^zki y w§žszy ; skapy y ske.pszy ; gol^bek y goíebica, golebiec ; d^bek 
^> debiec atd. 
Nynější polština, proti staré, někdy zanedbává oužení hlásek: 
po czole, na jeziorze, o žonie, siostrze, siostrzenica, w sianie, na 
šcianie, ciašniéj, czeladž, czeladnik, tysi^czny, ocalié, želazny, królowie 
(ale bezkrólewie, królewski, królestwo), koniowi atd. 
2. Dloužení hlásek. 
Zanikne-li při flexi nebo při tvoření slov (deminutiv) hláska, 
nejčastěji konečná, bezpřízvučná (sesláblá v h, jež se ovšem v pol- 
štině nepíší), tak že slovo má o slabiku méně, pak se předcházející 
hláska náhradou dlouží (pochylenie), nepřekáží-li tomu souhlásky 
tupé (temné, okamžité, explosivní) a sice: 
*) Ten & znamená úzkou (měkkou) hlásku vůbec, i b, v polštině ovšem ne- 
psaný, ale tím neméně i tam v měkkých souhláskách bytně obsažený 
a působící. 
