III. LEG.-PAPILIONACEAE. 
— 74 — 
onregelmatige banden." (Gamble Manual 1. c.)- Het javaansche hout 
is bijzonder sterk aan kromtrekken en scheuren onderhevig, en wordt 
in enkele maanden door „boeboek" vernield. Ge bruik: Hout: Als 
te weinig duurzaam, te slecht van kwaliteit en te krom door de inlanders 
alleen voor brandhout gebezigd. Schors enz.: Zonderling is het, dat 
nergens op Java eenig belangrijk nut getrokken wordt van deze zoo 
algemeen voorkomende boomsoort, terwijl zulks in Britsch-Indië in veel 
opzichten wèl het geval is. Tot toelichting diene het volgende, dat het 
gebruik in Engelsch-Indiö betreft: Vezelstof uit de schors van den stam 
en de jonge wortels. Een fraaie gele kleurstof uit de bloemen. Olie 
van geneeskundige waarde uit de zaden. De zaden fijngestampt inwendig 
als autihelrainticum ; en als zoodanig volgens sommige geneesheeren even 
bruikbaar als santonine vooral in de veeartsenijkunde. Ook bladeren en 
bloemen als medicijn. Het roode ingedroogde sap, in den handel als 
y, Beng al-kim''^ bekend, even bruikbaar voor geneeskundige doeleinden 
als de kino van PterocarpHn Marsiipiiiin (Voor looistof is de Butea-kino 
echter van geen waarde gebleken). De bladeren door inlanders als 
„borden" gebezigd en soms voor veevoeder. Het belangrijkste product 
van dezen op Java zoo weinig geachten boom is lak, welke in vele streken 
van Voor-Indië, met name in Chutia Nagpur, C('ntr(tl-P)rni)ices, Deccan, 
Baroda, Guajarat, enz., verkregen wordt. Deze lak is volgens Geissler 
en MoELLER het uitscheidings product van een schildluis soort, Coccus 
laccu Kerz., die op de takken van den plasaboom leeft. Ook op andere 
boomsoorten wordt deze coccus aangetroffen, zoo o. a. op Ficus rcliyiosa 
L., Civfon l((ccifentiii L., en SchIcicJicni frijur/a Wili.d. De lak van de 
op SchlcicJiera en Biifca levende schildluis is volgen^GRissLER en Moeller 
het best. De met schildluizen bedekte twijgen heeten in den handel 
stoklak, Stocklak, Sticklak of Holzlack. Braxdis vermeldt, dat het kweekeu 
dezer schildluizen zeer eenvoudig is. Men bindt dan namelijk een takje, 
waarop deze diereu zitten aan een tak, waarop men hen wil doen voort- 
teelen. De uit Voor-Indië uitgevoerde lak is voor een klein deel „S'//VZ7«(7.-,'' 
voor een groot deel de uit deze verkregen „shell-hick'^ of „hutton-Utch- 
Uitvoer heeft bijna alleen uit beugalen en naar de Vereenigde Staten 
plaats. Deze uitvoer bedraagt vele duizenden guldons per jaar. De 
prijzen gaan echter volgens Watt. achteruit. Uitvoeriger gegevens omtrent 
liet lak van Butca frondosa vooral in de belangwekkende verhandeling van 
VAN Eeden in Tijdschr. Ned. Maatsch. Nijv. 4e Reeks. Dl. 4. p. 351; 
in BiscHor Grevelink, Nutt. PI. van N. Indie 87 — 92; Geisslek und 
MoELLKR, Real-Encyclopiidie d. ges. Pharmacie 1889 Bd. 6 p. 202—203 
en Watt Dictionary of Economie Products of India vol. i p. 548 — 556 
en vol. 4 p. 570—577. In het laatste werk ook nog vele andere gegevens 
omtrent het nut van den Plas^i boom. Nadere proefnemingen om de lak 
vormende schildluis op Java op Bnteu te kweeken schijnen ons zeer 
gewenscht. — Cultuur: Voorloopig nog niet aantebevelen. — Inl. na- 
men: Geheel Midden- en Oost-Java FJdsa, j. en in West- Java. Plasa, 
s. of Palasa, s. Merkwaardig is, dat de boom in Voor-Indië (volgens 
Gamble) den Sanskriet naam Palas of Palast draagt. Denkelijk hebben 
de Hindoes dus aan de oorspronkelijke bewoners van Java den naam 
geleerd van deze door hen veelzijdig gebruikte boomsoort. — Habitus: 
Zeer eigenaardig, vooral in den bloeitijd: „Dan strekt de Plasa tot 
sieraad aan de wildernis, en uren ver bespeurt men aan de met gras 
bedekte hellingen zijne groote roode bloemen," die Juxgiiuhn met vurige 
