AZADIRACHTA. 
— 23 — 
Meliaceae. 
heeft bij Sitobondo een soort „Kopfholzbetrieb" voor brandhout doen 
ontstaan. — Hout:" Spint grijs; kernhout rood, zeer hard. Jaarringen 
twijfelachtig : het hout vertoont afwisselende banden met veel en weinig 
poriën; eveneens concentrische witte lijnen. Poriën middelmatig-groot, 
dikwijls ovaal en verdeeld; zichtbaar op vertikale doorsnede. Mergstralen 
fijn, talrijk, wit, in het oogvallend, naar buiten omgebogen, waar zij 
poriën ontmoeten ; de afstand tusschen de mergstralen is minder dan de 
middellijn der poriën. Waarde van P = 539—720. Spec. (luchtdroog) 
gewicht = 0.7—0.8." (Gtamble). — Gebruik: Hout: In Indië volgens 
Brandis en Gamble voor wagenmakerij, scheepsbouw, landbouwwerktuigen 
en huisraad gebezigd en daar (mits van oude boomen) zeer duurzaam. 
„Gelijkt op Mahagonie-hout en laat zich goed polijsten. (Brandis; Kürz) 
Ook op Java worden de eigenschappen van het hout geroemd; daar 
soms ook voor huishouw. Bij de Hindoes is het hout heilig en dient 
voor afgodsbeelden. Evenwel alleen in korte afmetingen te krijgen. 
Schors, bladeren, enz. Schors reukeloos; zeer bitter." In sommige tijden 
van het jaar vloeit bij insnijding een groote hoeveelheid waterachtig sap 
uit den boom, dat in Voor-Indië tegen maagkwalen gedronken wordt. 
Uit de vruchtschillen wordt in Indië een olie verkregen, die als 
anthelminticum, antisepticum, bij de verwerij en voor lamp-olie dient. De 
schors daar inwendig tegen koorts en de bladeren als pap zouden een 
uitmuntend middel zijn tegen sommige soorten van huiduitslag (Watt). Op 
Madoera zouden de bladeren (zeer bitter) in den drogen tijd als rundvee- 
voeder dienen. Behalve het hout is de gom, die meestal in zeer groote 
stukken, vooral aan beschadigde boomen gevonden wordt het belangrijkste 
product. Bij Sitobondo deze gom zeer algemeen als brievenlijm gebezigd. 
Daarvoor bijna even bruikbaar als gummi arabicum en bruikbaarder dan 
de meeste brieflijm-(„Schakellijm") soorten van den handel. Exploitatie 
voor gebruik op Java wellicht mogelijk ; voor export naar Europa volgens 
firma Merk & Co. Darmstadt minder geschikt. Bedoelde firma rappor- 
teerde over drie in 1894 door ons verzamelde en voor onderzoek op- 
gezonden gommonsters afkomstig uit Sitobondo het volgende : „Die 3 
Proben zeigen im Allgemeinen dieselben Eigenschaften, die für den 
Gummi arabicum bezeichnend sind, stehen diesem aber in Bezug auf die 
Klebkraft nach." Dr. van Romburgh onderzocht van dezelfde gom eenige 
monsters en zegt (Januari 1894) o.a. „Zij is geheel oplosbaar in water 
en is evenals arabische gom linksdraaiend ; zij is om te plakken uitstekend 
veel beter dan de gom, die men hier in Java koopt. Wellicht is de 
kleur voor den handel een bezwaar". In de omstreken van Sitobondo 
is volgens in loco ons gedane mededeeling wellicht 25 pikol gom'sjaars 
tegen ƒ 10 — ƒ 15 inkoopprijs te krijgen. Van alle Javaansche boomen 
verdient o.i. van deze soort de gom het meest de aandacht en verdere 
onderzoekingen tot export zeer gewenscht. — Cultuur: Zeer aantebevelen 
voor reboisatie m. h. oog op irrigatie (zie boven „bladafval"), voor 
wegenbeplantingen op zeer dorre terreinen beneden 300 M en ook om 
het hout en den gom. — Inl. naam: Mimha, j.; Mimha, ml. en 
Mèmpheuh, md. in Besoeki, vaste namen ; uitsluitend voor deze boom- 
species geldende. In Yoor-Indië heet de boom in het Sanskriet Niniba. 
— Habitus: In den drogen tijd, vooral op de oorspronkelijke groei- 
plaatsen, hoogst eigenaardig (zie „bladafval"). Gekenmerkt door de 
enkelvoudig gevinde bladeren en de scherp gezaagde smal-sikkelvormige 
blaadjes. Geen andere Javaansche boom dergelijke blaadjes. 
