Pangiüm. 
— 8 — 
BlXAOEAE. 
bezigen, terwijl ik op Java de bladeren nooit voor dit doel zag gebruiken. 
In "West- Java zag Vorderman de fijngestampte zaden als desin- 
fectie middel door inlanders bezigen om versche visch over verre 
afstanden te transporteeren. Dr. M. Gueshoff heeft het eerst aan- 
getoond, dat blauwzuur (HCN)-gehalte in bijna alle deelen dezer 
merkwaardige boomsoort voorkomt en wel in zulke hoeveelheden, dat 
men uit één enkelen boom een hoeveelheid blauwzuur zoude kunnen 
distilleeren, welke aan 5000 menschen het leven zoude kunnen kosten. 
Zie O. a in Greshoff „Nuttige Planten van Nederl Indië" (Extra Bulle- 
tin van het Koloniaal Museum) de uitvoerige interessante mededeelingen 
)met afbeelding). De hoogst belangrijke physiologische rol van blauw- 
zuur bij Pangium is door Prof. Treub (in Annales du Jardin de Buiten- 
zorg) gedetailleerd behandeld — I n 1 a n d s c h e namen: Pitjoeng s in 
geheel West-Java — Foetjoeng, j. in geheel Midden- Java — Pakém, in 
Oost-Java o. a. bij Simpolan in Uesoeki en bij Wadi'ran in Z O. Prftba- 
linggit. De zaden worden algemeen Kloewak, j. ml. genoemd. — Cultuur: 
Een der om de vruchten in de meeste dorpen op Java, vooral in 
de lagere bergstreken gecultiveerde boomsoort — H a b i t u s: Hooge 
boom met groote — J M. lange), breed-eivormige, afwisselende 
bladeren en \ Meterlange, langwerpige, grauw zwarte bosvruchten, waarin 
talrijke groote hoekige zaden. Alle deelen dezer boomsoort smaken in 
verschen toestand bitter door het blauwzuur-gehalte — De bladeren 
van zeer jonge boomen zijn diep gelobd, die van volwassen boomen na- 
genoeg gaafrandig. 
Pangium edule Reinw. Arbor 40 M. altu. Folia lange petioluta 
200—300 mM. longa, 185 — 200 lata, cordata vel rotundato-ovata, infegru 
vel ±3—5-loba, integerrima vel subrepanda, saepius 7-nervia, subtus valide 
reticulaia et rufo-villosa. 
3. RYPAROSA (Bi/paria) Bl. 
Bloemen tweehuizig. Kelk bolvormig, gesloten, in 3 ( — 5) lobben 
uiteenbarstend. Bloembladen 4 — 5, dakpanvormig, van buiten be- 
haard, van binnen met een behaarde schub voorzien, in bloei terugge- 
slagen. Mann. bl.: Meeldraden 4 — 5 tot een buisvormige zuil vergroeid, 
waar binnen het eierstokrudiment, met tweehokkige, naar buiten 
opengaande helmknoppen aan den top. Vrouw. bl. : Staminodiën 
4 — 5 priemvormig of met rudimentaire helmknopjes, afwisselend 
met de bloembladen. Eierstok 1-hokkig, met 1 — 4 wandstandige 
zaadlijsten elk met 2 ( — vele?) eitjes; 1 — 4 (meest 2) breede zit- 
tende stempels. Besvrucht met leerachtige viltige of korstige buiten- 
wand ; met één tot drie bolvormige zaden in een vleezig moes. 
