JUGLANDACEAE. 
— 168 — 
ENaELHARDTIA. 
breed langwerpig toegespitst of stomp, met ongelijken afgerouden 
voet, leerachtig meestal gaafrandig; bladspil, steeltjes, nerven van 
onderen meer of minder dik roestkleurig beschubd en gewoonlijk 
tevens kort zaehtliarig, in de nerfoksels gebaard 40 — 140 mM. lang 
bij 25—65. Bloemaren dikwijls één huizig: Meeldraden (slechts 
van enkele exemplaren bekend) 6 — 9, meest 7 of 8 : Spil der vrucht- 
aren viltig ot beschubd, 130 — 350 mM. lang. Mannelijke katjes 
100 — 120 mM. lang; dikwijls 2 — 5 bijeen aan een korten stengel, 
nu eens met een vrouwelijke aar aan den top, dan weer alleen ; 
aan sommige boomen de 5 aren zeer schaars, aan andere de cf ge- 
heel of bijna ontbrekend; bij de (typische) exemplaren van West 
Java de cf bl. nog onbekend. Vruchtjes zeer verschillend in 
lengte en breedte van den middenvleugel. Soort varieert behalve 
in de beharing, ook door de blaadjes, die soms bij oude exem- 
plaren veel langer, obovaat-langwerpig zijn, en min of meer scherp- 
gezaagd. 
Geogr. verspreiding en standplaats: Geheel Java; in Midden- 
Java o.a. op den Wilis uitsluitend op 7(jO M. — 2300 M.; in Oost-Java o. a. 
op het Raoen-Idjèn-gobergte alleen boven 1000 M,; in West-Java o.a. 
in do Preanger bij .S'anggrawa en bij Tjomara in Banton tot op 300 M. 
afdalende; maar ook daar ook nog boven 2000 M. zeehoogte 0 a. op 
den top van den G. Galoenggoeng in de Preanger op + 2200 Meter. 
Zoowel in de Preanger als in Midden- en Oost-Java vooral op 130O — 1500 
M. In vele streken van Java a'gemeen o.a. op het Wilis-gebergte op den 
G. Göde en Pangorango. Uitsluitend in altijdgroene bossehen. — Voor- 
komen: Niet gezellig groeiend, maar toch in sommige bossehen in vrij groot 
aantal; o.a. op den Gëde boven Tjibodas.— Verm en ig v ul d i gin g : alleen 
door zaad. Dit in groote hoeveelheden voortgebracht; doch spoedig na 
het rijp worden vallen de meeste vruchten af en worden door den wind 
verspreid. — Gebruik: Hout: In vele streken van West- Java bruik- 
baar geacht voor huishouw onder dak; maar weinig geacht, omdat het 
spoedig door insecten vernield zou worden en aan weer en wind slechts 
kort weerstand zoude kunnen bieden. In Midden-Java is het hout wei- 
nig bekend en waar het bekend is weinig geacht om geringe duurzaam- 
heid. In Oost-Java in Bësoeki zijn de hout- eigenschappen aan de inlanders 
onbekend. Spint is wit, reukeloos. Zou geen kernhout hebben. Hout 
voor ruwe pakkisten bruikbaar, in groote afmetingen en vrij groote hoe- 
veelheden te krijgen. Schors, enz.: niet gebezigd. Do in de recente 
duitsche literatuur ingeslopen onjuiste, doch reeds door Miquel in 1855 
verbeterde mededeeling als zoude een damar-ioort (gomhars) van Engel- 
hardtia afkomstig zijn, berust op een foutieve determinatie door Bi.ume 
van een onduidelijk^ afbeelding in Rimpitius' Herbarium Amboinense. 
Javaansche Engrlhurlla^s bevattten namelijk geen gomliars. Shorea .<>e- 
lanicn Blüme is de bewuste damar-plant, die Blcmr eerst voor Engel' 
< 
