POLYGALACKAE. 
- 300 — 
Xanthoptllum. 
spreid en buitengewoon varieerend wordt beschreven, als een variëteit van A'. excelsum, 
met welke zij alleen in grootte der bloemen, prominentie der bladnerven alsmede door 
de geringere statuur schijnt te verschillen (zie Jc. Bog. 1. c.) 
Geogr. verspreiding: Geheel Java beneden 1200 M. Tot heden op 
de volgende plaatsen verzameld. In Banton op 700 JI. op den Karang 
en op 1000 M. op den Poelasari, beide in de afd. Pandeglang; en in de afd. 
Mënes-Tjaringin bij Tjemara op 200 M zeehoogte op den G. Mareng. 
In de Preanger nabij Palaboehanratoe aan de Zuidkust op 100 en 400 
M. zeehoogte. In de djatibosschen van Sëmarang bij Këdoengdjati en 
Karangasëm op 100 M. en 250 M. zeeh. In Madioen op den G. Pandan 
op 500 M. bij desa Klangoen. In Sëmarang op den Oengaran op 1000 
M. In Bësoeki op het Raoen-Idjengebergte bij Simpölan (Djëmbër) op 
900 M. en bij Pantjoer (afd. Panaroekan) op 1100 M zeehoogte Meer 
in Oost-Java dan in "West Java, maar ook in West-Java niet zeer zeld- 
zaam. Buiten Java: Door de onzekere synonymie thans niet te bepalen. — 
Voorkomen: Geïsoleerd tusschen een paar honderd boomsoorten maar 
niet zelden in vrij groot aantal in hetzelfde bosch o. a. bij Simpolan in 
Djember, zonder evenwel gezellig te groeien. — Standplaats: Groot 
aanpassingsvermogen aan licht en vochtigheid. In loofverliezende homo- 
gene bosschen zeer zeldzaam. Bij voorkeur in heterogene, schaduwrijke, 
altijdgroene oerwouden der lagere bergstreken, veel in streken, waar 
soms in 2 maanden geen regen valt; maar ook niet zeer zeldzaam op 
constant vochtigen vruchtbaren grond. — Bladafval: Altijdgroen. — 
Bloeitijd: Bloemen (bij Simpolan) in October Vruchten in Nov. (bij 
Pantjoer). Gebruik: Hout in enkele streken voor huishouw, maar niet zeer 
geschat. Bij Palaboehan voor rijststampers. Geen verder nut bekend. — 
Cultuur: Bij blijvende reboisaties van kale berghellingen zal van deze 
boomsoort, zelfs op nogal onvruclitbare gronden, mits niet boven 1200 M. 
een nuttig gebruik gemaakt kunnen worden, vermengdmet zoogen. „licht- 
houtsoorten." Voor parkboom om den vollen dichten kroon bijzonder aan- 
tebevelen. — I n 1 an d SC h e namen: In Bantën bij Tjemara, enz. bij 
name onbekend. Bij Palaboehan Ki-eitdog, s Bij Pingamb;t en bij Këdoeng- 
djati Endo(/-riidü!jan, j. Bij Klangoen (G. Pandan) DJcrof kaii, j Bij Sim- 
polan (Bësoeki) soms Lortrloran, md soms h'asbrrasan, md. op den Oe- 
ngaran bij name onbekend. — H a b i t u s : Prachtige boom door den fraaien 
loofkroon (zie boven). De boom herinnert in blad zeer aan Minuisops 
Elengi {Tanrljuen;/, j. , maar bevat niet als deze wit melksap. — De witte 
bloemen met onbehaarden eierstok leveren een gemakkelijk scherp on- 
derscheidingskenmerk op van don o. a. op Noesakambangan groeienden, 
kleineren. X. vUelliiiuni Nees., waarvan de bloemen violetachtig wit en 
grooter zijn. 
Xanthophyllum excelsum Miq — Arhor 25 M. alta, corona denfu'ssiina, 
trunco iisqiit' ad 50 cM. diani. Rannili teretes. Gemmulae nünittae. Pefioli 
mediocres siibcarnosi in vivo teretes intense virides in sicco fusci najiiJosi 
siipra suhcanaliculati. Folia elliptica vel lanceoJata vel oblongo-lanceolata 
hasi acuta confracta, apice acutiuscula vel in acunien saepe hrecem affeniiata, 
magnitudine (juam maxime varia, 80 — 90 nuijora 145 — 170 M. longa 65 — 
