Santalum. 
— 369 — 
Santalaceae. 
in res. Besoeki beneden 400 M. zeehoogte o. a aan den voet van het 
Rahoen-Idjèn-gebergte in de afdeeling Panaroekan der res. Besoeki op 
rotsachtige dorre terreinen van vulkanisch gesteende in ijl, loofverlie- 
zend, heterogeen bosch. Volgens Miquel door IIorsfield ook op dorre 
heuvels bij Grësik in Soerabaja gevonden. Zeer zeldzame boom, die op 
Java bijna uitgeroeid is. Buiten Java : Schiereiland van Dekan tot 300 
voet, elders gecultiveerd (Hooker) „Timor en naburige eilanden, Madoera; 
in geheel Indië en in Australië gecultiveerd." In den Index Kewensis 
is alleen India oriënt, als oorspronkelijke groeiplaats genoemd. — Voor- 
komen: Op Java door mij alleen zeer enkele boomen verstrooid tussch en 
een paar honderd andere boomsoorten aangetroffen, maar nooit gezellig 
groeiend. ^ — Bloeitijd: Bij Pradjëkan in October bloeiend. Vruchttijd on- 
bekend. — Bladafval: Altijdgroen? — Gebruik. Hout. Over de nuttige 
toepassingen, de chemie, de bouw, enz. van het als handelsartikel beken- 
de sandel-hout (of Santalhout) vergelijke men vooral de uitmuntende be- 
schrijving van Sanfahtni album L. van Dr. M. Greshoff in zijne „Nut- 
tige Indische planten" aflevering 4 p. 137 — 141. Bij Greshoff is een vol- 
ledige literatuuropgave over deze houtsoort te vinden. Schors, enz. Aan 
de ondervraagde inlanders was hiervan geen nut bekend; alleen het hout 
werd door hen voor wapengevesten en scheeden van krissen zeer ge- 
zocht. — Cultuur: Een proef met aanplant van santalhout op Java, 
meer bijzonder in N. O. Besoeki, met het oog op de eigenaardigheid, dat 
juist het beste hout van steenachtige voor den landbouw ongeschik- 
te gronden verkregen wordt, verdient zeer aanbeveling. Scott heeft, 
volgens Hieronymds in Engl. und Pranti.. l.c, aangetoond, dat deze half- 
parasitische boomsoort ook in grond groeien kan, die vrij is van wortels 
van andere planten. — Inlandsche namen: Tjendana, ml. of TJeuii- 
tJteunah, md. bij Pradjëkan. — Tjendiina, j. in Besoeki. — Sandelhout of 
Santalhout. — Habitus: Kleine op Java zeer zeldzame boom, welke 
eenigszius aan sommige Eucalyptus-soorten herinnert en welke aan het 
sterk welriekende kernliout gemakkelijk te herkennen is. 
Santalum album Linn. Arhor 10—15 M alta. Folia saepms opposita, 
ellipi/ca vel elliptico-lanceolata, iitrinque attenuata apice acutissima hasi 
in petioliim 10 — 15 niM. longnm produrta 40 — 80 niM. longa, saepius 
GO mM. longa 25 — 30 niM. lata, integerriina^ menihranarea, in. sirco pial- 
Ude-fuAca subtus glaucescentia ; nervis inconspicuis. Paniculae erectae, 
pyramidatae^ axillares fol/'is mnlto hreviores, saepe paniculam terininalem 
componentes foliis in bracteas transemitibus, bracteis ultimis minuti.'i, 
Flores parvi (4—5 7hM), mmerosi, pedicelUs subaeqttilongis sufftdti, fla- 
vescentes in colo)'ein rubropurpiireum transeuntes inodori. Perianthii seg- 
menta ac-uta mavgine subinflexa, tuhum suiaequantia patentia. Antherae 
(in nostris) vix exftertae ; filamenta iis aequilonga perianthii lobis multo 
hreviora {jn figura Bailloni l. c. antherae alte exsertae filanientis subfili- 
formibus perianthii segmenta fere aequantibus) ; bast antice pilis parvis 
breviusculis, postice pilis longissimis instructa^ stijlus stamina excedens 
(secus Baillon iis multo brevior? an sp>ecies heterostyla?) disci lobi apice 
Meded. PI. XXXIII. 24 
