Canarium. 
— 31 — 
BURSERACEAE. 
gezA^vollen. Blaadjes elliptisch of eivormig, zeldzamer langwerpig- 
eivormig, geleidelijk toegespitst; met meestal spitsen, eenigszins 
scheven voet; dun-leerachtig ; met dunne, van onderen uitspringen- 
de zijnerven en fijn, weinig zichtbaar adernet. Pluim terminaal, 
zeer fijn-grijs viltig-behaard of bijna onbehaard. Bloemen aan de 
toppen der secundaire zijtakken opeengehoopt ; ongesteeld ; in knop 
door holle ronde schutblaadjes omgeven; nogal klein; witachtig. 
Kelk klokvormig, S-tandig, grijs-zijdeachtig- behaard. Bloembladen 
in den knop dakpanvormig, in de 5 bl. breed-eivormig of bijna 
rond, van buiten zijdeachtig-behaard. Meeldraden 6, geheel vrij^ aan 
den voet van het zeer fijn-dun-behaarde, half bolvormige stamperru- 
diment ingeplant. Helmknoppen langwerpig, puntig, iets korter dan 
de helmdraden ; ? bloemen iets grooter dan de 5. Meeldraden bijna 
evenals daar, maar helmknopjes smaller en leeg. Eierstok bolvor- 
mig, nagenoeg onbehaard, of (volgens Blume) eenigszins ruw-behaard, 
in den korten stijl uitloopend. Vrucht eivormig- of elliptisch- 
driehoekig; fijn puntig, met harden, driehokkigen, 1 — 3-zadigen steen. 
Aanm. Beschrijving naar twee exemplaren J en ^ uit Herb. Kds. en vergeleken met 
talrijke exemplaren in Buitenzorg, en in 's Lands Plantentuin gekweekt. In Karsten 
1. c. wordt een en ander over de eigenaardige luchtwortels van deze boomsoort mede- 
gedeeld. 
Geogr. verspreiding: Op Java op O — 1200 M., vooral O — 200 M. 
zeer algemeen, sedert overoude tijden algemeen gecultiveerd ; daar echter 
niet wildgroeiend en zich niet spontaan vermenigvuldigend. Buiten Java : 
„In Voor-Indië gecultiveerd; maar daar slecht groeiend" (Watt). Vol- 
gens RuMPHius inheemsch in de meeste eilanden van de Molukken en 
wellicht ook op Nieuw-Guinea. — Bladafval: Altijdgroen; „maar na 
het afvallen der vruchten het grootste deel van het loof tegelijk afval- 
lend" (R). — Gr oei snelheid: — Bloei- en vrucht tijd: Bij Bui- 
tenzorg in 1896 vooral in Jan. — Febr. zeer rijk vruchtdragend en 
eenige maanden te voren bloeiend ; evenwel enkele boomen ook in Febr. 
nog bloeiend. — Vermenigvuldiging. In den regel door zaden. 
Deze volgens Rumph. (op Ambon) veel verbreid door wilde duiven en vleer- 
muizen" — Hout (van op Amboina gegroeide boomen volgens Rumph.) : 
„Wit, dicht, hard, maar niet duurzaam en uitgedroogd nogal bros. — 
Gebruik: Hout: Op Java bijna nooit gebezigd, omdat de boom om de 
schaduw en om de vruchten geplant wordt en de duurzaamheid van het 
hout gering geacht wordt. Schors, enz. Hoofdproducten zijn de vruchten 
(Kanariepitten) en de uit sommige individuen, vooral uit den stamscliors 
uitgezweette, welriekende, geelachtig-witte gomhars. Deze laatste (Men- 
jan kanari. ml.) volgens sommigen op Java door inlanders gezocht om 
met Styrax-hars (echte Menjan) vermengd en een paar andere, welrie- 
kende stoifen voor wierook gebezigd te worden. De vruchten speciaal 
