Ehus. 
— 121 — 
Anacardiaceae. 
Rhiis vernicifera DC. Prod. ii 68; Engl. Moii. l.c. 
„Kleine boom. Bladeren groot, 6 — 7-jukkig ; algemeene bladsteel 
rolrond, kort-behaard. Blaadjes kortgesteeld, eivormig-langwerpig 
toegespitst, nogal spits, met stompen voet, eenigszins ongelijkzijdig ; 
vliezig, van boven onbehaard ; van onderen, vooral langs de nerven 
kort-behaard. Pluimen lang, veel langer dan de helft der bladeren, 
kort-grijs-behaard ; uiterste twijgen trosvormig. Bloemen: kelk- 
segmenten kort-eivormig, stomp, onbebaard ; bloembladen langwerpig, 
ruim 3-maal zoo lang; helmdraden draadvormig, tweemaal zoolang 
als de eivormige helmknopjes; eierstok in een korten stijl uit- 
loopend. Vrucht een weinig scheef, breeder dan lang, saam- 
gedrukt." (Engl.) 
Geogr. verspreiding: Wild in Japan. Gecultiveerd in Voor- 
Indië bij Madras sedert 1884, toen I. D. Hooker Directeur van den botan- 
tuin in Kew (Londen) de op zijn verzoek uit Japan ontvangen zaden 
daarheen zond. Later zijn daar opnieuw zaden uit Japan uitgezaaid. 
Op Java ingevoerd te Tjibödas. llhus succedanea is reeds vóór 1825 in 
's Lands Plantentuin te Buitenzorg ingevoerd (Blume Bijdr.). — Stand- 
plaats: In Japan zoowel in de bergstreken als in de vlakte goed 
groeiend. — Vermenigvuldiging: Door zaad en door wortelstokken. 
Gebruik: Hoofdproduct is het ingedroogde melksap, dat de grondstof 
is voor de japansche lak-industrie, en do was. Bijproducten zijn de uit 
de vruchten verkregen was en het volgens L. Couperus (Teysmannia 
1894 Jg. p. 86) in Japan voor dwarsliggers bruikbaar geachte hout. 
Het sap wordt verzameld door insnijding in stam en dikke takken en 
afkrabben van het uitgevloeide sap daarna door den boom te vellen en 
in lengte gesneden stam- en tak-stukken 10 — 20 dagen in water te weeken, 
waarna op nieuw het uitgevloeide sap verzameld wordt. Het versche 
sap, dat dikvloeibaar en grijs is, veroorzaakt op de huid hevige ontsteking 
en etterende wonden. Het aan de lucht geheel gedroogde (geoxydeerde) 
sap is een gitzwarte, glanzende lak, die hoegenaamd geen huidontsteking 
meer teweegbrengt. — In het Museum van 's Lands Plantentuin te Bui- 
tenzorg bevindt zich een zeer volledige collectie van voorwerpen, be- 
trekking hebbende op de lakindustrie in Japan, geschonken door den 
Nederlandschen gezant te Tokio L. van de Polder. — In Engler und 
Prantl. Natürl. Pflanzenf. III. 4 p. 171 zegt Engler „dat het Japansche 
lak vooral uit het melksap verkregen wordt van Bhus vernicifera en 
B, succedanea en „zwartlafc" (schwarzer Firniss) uit het melksap van 
B. Vernix,''^ voorts ook uit de fijngestampte en in water gekookte vruchten 
van B. semialata. Het mesocarpium van B. succedanea levert veel was. 
Van alle ÜA«s-soorten is B. toxicodendron de gevaarlijkste" (Engler 
l.c). — Cultuur: Over de cultuurwijze in Japan zie Teysmannia 1894 
p. 81 — 86 en Watt Dictionary Econ. Prod. p. 500. „Het schijnt zeer 
twijfelachtig of de zeer groote verwachtingen, die men in Voor-Indië bij 
den invoer van deze cultuurplant gehad heeft wel ooit verwezenlijkt 
8* 
