Zanthoxylfm. 
— 223 — 
RUTACEAE. 
hersteld wordt: Zaïithoxylofiiiii crciiatniii Wall. heeten Zeer opmerkelijk is dat ook 
bij de Javaansche soort somtijds bij jonge planten geheel zulke bladeren schijnen voor to 
komen (zie boven) hetgeen inderdaad op een zeer nauwe verwantschap der beide soorten 
wijst. Ook tusachen Z. Biidningii Wall. en Z. Rhetsa is de verwantschaj) zeer groot 
en HoOKEii, die intusschen de plant van Roxburgh alleen uit de beschrijving kont, 
veronderstelt, dat liet misschien een arnijukkige vorm van Z. Rkefna is, terwijl het 
verschil in de lengte der meeldrmlen door geslachtsverschillen zou kunnen veroorzaakt zijn. 
Ongelukkig- ontbreekt ons bloeiend materiaal uit Voor-Indië om dit laatste punt uit 
te maken en daar de overige verschillen constant schijnen te zijn, hebben wij ons hier 
aan de soortsbepaling van Roxeuroii gehouden. 
Greogr. verspreiding: Glelieel Java op 0 — 400 Meter; o. a, in 
Z. "W. Bantën, afd. Tjaringin bij Tjemara; in Semarang bij hout- 
vesterij Karangasëm (afd. Grrobogan) en bij Kedoeng-djati ; in Banjoe- 
wangi op het schiereiland Djati-ikan. Nogal zeldzame boom. Yan de 
var. paucijiKja K. et V. (zie beneden) door ons alleen op 1200 M. zeelioogte 
één boom gevonden bij Taköka in distr. Djampang-wètan in Prëanger in 
altijdgroen, hoogstamming oerwoud. — Buiten Java: Alleen uit Voor- • 
Indië bekend. — Standplaats: Bij voorkeur in loofverliezende bosschen 
op periodiek zeer drogen grond o. a. in de djatibossclien van Midden- 
Java en in dorre Bamhoe-(loeri-hos%(i\\Q\\ op den Goeuoeng Ikan in Banjoe- 
wangi. Echter, hoewel zeldzaam, ook in hoogstammig, heterogeen, altijd- 
groen oerwoud; o. a. in res. Banjoemas op ISToesakambangan. — Voorko- 
men: Nooit gezellig. Meestal de individuen over groote afstanden 
verstrooid; in afd. Grobogan echter nogal algemeen. — Bladafval: 
Loofverliezend. — Bloei- en v r u c h 1 1 ij d : In Dec. door ons bloemen en 
in Februari-Maart rijpe vruchten verzameld. Draagt zeer rijk vrucht. — 
Gebruik: Hout: In Midden-Java door de inlanders geroemd om de 
fijuJieid van draad en de geschiktheid voor geweerkolven, krissclieden 
en wapengeesten, voor klein bouwhout en meubels. Hout van een 
door ons in houtvesterij Karang-asëm gekapten boom (Kds. 699 effen- 
wit, met enkele zwartbruine of zwarte aderen in het centrum van den 
stam; reukeloos, glanzend, zeer fijndradig; zou zeer weinig onderhevig 
zijn aan barsten en kromtrekken en zoude onder dak duurzaam zijn. 
Het hout ziet er uit alsof het inderdaad voor geweerkolven geschikt is. 
Niet in zeer groote, maar in voldoende afmetingen voor kleinen huishouw 
te krijgen. Schors, enz. De jonge vruchten in Midden-Java door inlanders 
zeer gezocht voor specerij en volgens in loco door ons verkregen inlich- 
ting in de maanden Februari en Maart in groote hoeveelheden op de 
pasars (markten) in afd. Grobogan (Semarang) te koop. In West- en Oost- 
Java schijnt het gebruik van hout en vruchten weinig of niet bekend. — 
Cultuur: Indien proeven het gunstige oordeel van inlanders over het 
hout bevestigen is cultuur, vooral ter voorziening in behoefte aan ge- 
weerkolven hoogst gewenscht. — Inl. namen: De inl. namen dezer 
boomsoort zijn voor geheel Java, ofschoon schijnbaar verschillend van de- 
zelfde beteekenis n. 1. in West-Java constant Ki-tanah, s, in Midden- en 
Oost-Ja va Kajoe-Lénah, j. (= Kadjmg-sitili hoog-Javaansch). Geen andere 
boomsoort aldus geheeten. — Habitus: Hoogst eigenaardig en ook 
buiten bloei- en vruchttijd gemakkelijk te herkennen aan den rechten, 
rolronden grijzen stam, die evenals de dikke takken geheel bedekt is 
met scherpe, op breed voetstuk geplaatste doorns. De jonge takken ook 
gedoomd. Van wildgroeiende javaansche boomen herinnert alleen eenigs- 
