RUTACEAE. 
- 244 — 
MURRAYA. 
bladen; stijl dun; stempel kopvormig. „Vrucht (volgens King) 
eivormig of bijna bolvormig, glanzig-rood, twee-zadig." 
Boomheester of zeer lage boom: H = 5 — 7 M. bij D = 15— 25 
cM. Stam meestal diep gegleufd, kort. Takken: Primaire alle 
schuinopwaarts en roedevormig vertwijgd. Kroon: nogal dicht. 
Schors: buiten grijs. Blaadjes zeer varieerend in vorm en grootte, 
de grootste 100 bij 50 mM. meestal 50 — 60 bij 28. Bloemen, 
geheel open, tot 20 mM. lang ; bloembladen en helmdraden wit ; 
helmknopjes lichtgeel ; stamper lichtgroen, schijf witachtig ; stuif- 
meel breed-elliptisch, glad, met dikke exine en 3 spleetvorraige 
dwarsche poriën. 
Aanm. Beschrijving naar Herb. Kds. vergeleken met anth. exempl. in Herb. Bog. 
Deze variëteit onderscheidt zich van het type o. a. door de blaadjes, die bij het type 
(zie O. a. flg. bij Wight 1. c.) veel meer obovaat, en weinig of niet toegespitst zijn, en 
zich ook in den regel door een grooter aantal jukken onderscheiden; en voorts volgens 
HooK. doordat liet type altijd een van den grond af vertakte heester is, die nooit boom- 
achtig wordt; ook zouden de bloemen daar meer in terminale tuilen bijeenzitten. Esgler 
in Engl. u Pr. nat pfl. (l.o.) beschouwt deze even als Miquel en Jack als een soort. 
Geogr. verspreiding: Uitsluitend wildgroeiende op O— 400 M. in 
Midden- en Oost-Ja va ; gecultiveerd echter in geheel Java. In sommige 
streken niet zeldzaam wildgroeiend o. a. in het Zuiden der afd. Djëmhër en 
op het eiland Noesa-baroeng in Bësoeki, in de omstreken van Kedoengdjati 
in Sëmarang. Buiten Java: „Heete streken van Voor- en Achtcr-Indië, 
Ceylon tot aan China en Australië en tot aan de eilanden in de stille 
Zuidzee" (Hooker). De variëteit (o ook in Sumatra en Nieuw-Guinea (Exo- 
ler). — Standplaats: Uitsluitend wildgroeiend gevonden op periodiek 
zeer droge gronden in loofverliezende en in ijl-groeiende, altijdgroene 
oerbosschen ; o. a. in vele djatibosschen van Sëmarang. — Voorkomen: 
Niet gezellig groeiend, maar toch in sommige bosschen zulk een groot 
aantal boomen, dat in sommige streken o. a. in Zuid-Besoeki inlanders 
het der moeite waard achten voor 10 dagen of langer in die bosschen 
verblijf te houden met geen ander doel dan het kappen van Kemoeniiuj- 
hout voor krisgevesten en krisscheeden. — Bladafval: Altijdgroen. — 
Bloei- en vruchttijd: Door ons bloemen verzameld (hij wildgroeiende 
planten) in Mei, Oct. en Nov. — Gebruik: Hout: Op Java zeer gezocht 
voor fijn snijwerk, vooral voor wapengevesten en scheeden en voor wan- 
delstokken. Alleen in zeer kleine afmetingen, maar in vrij groote hoe- 
veelheden te krijgen, vooral van gecultiveerde boomen. Van het in Indië 
gegroeide hout zegt Gamble: „Hout lichtgeel, zeer fijndradig, zeer hard, 
maar onderhevig aan scheuren. Poriën zeer klein, soms in radiale lijnen 
geplaatst. Mergstralen smal , zeer talrijk. Spec. gew. = 0.99. Gelijkt 
zeer op palmhout (Buxus se^npervirens) en is bruikbaar gebleken voor 
houtgravure; mits zorgvuldig gedroogd. Soms „satijnhout" (Satinwood) 
geheeten. De in het Museum der 7de afd. van 's Lands Plantentuin 
aanwezige houtmonsters van Java afkomstig beantwoorden geheel aan 
