RlIIZOPIIORACKAE. 
— 274 — 
Mangiboom. — Volgens alle auteurs en ook o. i. ongetwijfeld óf Rhizophora 
rot/Jiif/afd L. of /?. miinviKtfa Lam., tusschen welke soorten slechts bloem- 
details, waarop de anders zoo nauwkeurige Rumphius nog niet gelet heeft, 
kenmerken tor onderscheiding opleveren. 
De andere Rltizoplioracc.ne schijnen aan Rujiphius onbekend te zijn 
geweest; zijn althans niet door hem beschreven of afgebeeld. 
Physiognomie der Javaansche Rhizopho ren - wouden. 
„Op dat gedeelte van het vlakke land, hetwelk slechts van lieverlede 
overgaat in den ondiepen bodem der zee dat bij de eb even ver door de 
baren wordt blootgelaten als het gedurende den vloed er door wordt 
bedekt, op die grens tusschen land en zee, op dien halfzilten, zoo herhaal- 
delijk onder water staanden bodem, daar is het, dat de Bhizophoren 
groeien. De nieuw gevormde alluviaal-bodem bezit de vermelde eigen- 
schappen in een zeer hoogen graad; bij voorkeur wassen de lihizojjJioren 
derhalve in de nabijheid van de mondingen van groote rivieren en wel 
voornamelijk waar deze laatsten uitwateren in stille baaien of inhammen 
der zee, alwaar weinig branding staat. Uit dien hoofde worden zij aan 
de zuiderkust van Java slechts in enkele streken gevonden, terwijl zij 
aan de noorderkust allerwege worden aangetroffen, ja, zelfs groeien op 
een poreuzen koraal- of lavabodem, waar deze een eind weegs door de 
baren wordt overstroomd en met modder is bedekt. Het zijn fraaie 
boompjes, die eene hoogte van 10 a 25 voet (1) bereiken en waarvan de 
houding zoo hoogst eigendommelijk is, dat er in het gansche plantenrijk 
geen ander voorbeeld van wordt aangetroffen. De stam van deze eigen- 
lijke lihizophorcu raakt den grond niet, waarop hij groeit. Zij staan als 
het ware op stelten, — op luchtwortels, — die straalvormig van liet ouder- 
einde van den stam benedenwaarts loopen en, wel is waar, zich lijnrecht 
uitstrekken even als de sparren van een dak, maar zich te gelijker tijd 
herhaardelijk vorksgewijs in takken verdeelen. Staan zij gedurende het 
vloedgetijde zoo diep in het water, dat slechts de eigentlijke stam met zijne 
bladerenkroon boven den spiegel ervan zichtbaar is, zoo vormen zij gedu- 
rende het ebgetijde een ondoordringbaar pallissadenwerk van takken, 
wortelen, die elkander in alle richtingen doorkruisen, dat op een stin- 
kenden modderbodem groeit en wemelt van zeedieren van allerlei soort 
als oesters en andere schelpdieren, spartelende visschen, hermiten- 
kreeften, Holothuriën, zeeëgels en dergelijke Echinodermen. — Even 
ongezond als hier de dampkring, even afzichtelijk en ontoegankelijk 
als de bodem is waarop het geboomte wortelt, zoo schoon en levendig 
doet zich het groen aan het oog voor, zoo liefelijk zijn de kronen der 
dicht ineengegroeide, rondachtige bosschjes, die zich boven het water 
of den modderbodem verheffen. Lange op hauwen gelijkende vruchten 
hangen aan de twijgen van dit geboomte en groote bloemkelken, gelijk 
die der Bnif/in'erd f/i/iiiiiorhiza Lam., waarvan de roode kleur met die 
van de schoonste hyaciiithen overeenkomt, fonkelen tusschen de meeren- 
deels glimmende leerachtige bladeren." Aldus beschrijft Juxghi-hx in 
zijn Jdfo beter dan wij in staat zijn dit te doen de physiognomie der Rhi- 
(1) De afmetingen zijn blijlcens onze metingen soms aanzienlijker dan Ji-XGiii'iis l.c. 
opsfeeft. 
Jiliiteel-eiiiiKJ ''«c nchrijreni. 
