Rhizophoraceae. 
— 294 — 
Bruguiera. 
hij de hoogste en rechtsta van stam is onder alle Rhizophoren. Het 
hout heeft veel eigenschappen van ons elzenhout, omdat het in een 
moerassigen grond begraven zijnde zeer duurzaam is. Maar waar dit 
hout in drogen grond staat ot' daarbuiten uitsteekt en geëxponeerd 
is aan weêr en wind wordt het spoedig door houtwormen vernield; 
evenwel is het bij gebruik onder dak tamelijk duurzaam. (Rumphius). 
Wij zagen te Kwandang in Noord-Celebes onder dak staande rondhou- 
ten die voor stijlen dienden en nog gaaf waren, hoewel zij volgens 
mededeeling in loco reeds meer dan 15 jaai' geleden gekapt waren. Dit 
hout verdient een speciaal technisch onderzoek. Op Java wordt dit hout 
weinig gebezigd. — Gebruik v. d. schors, enz.: De schors om netten 
te tanen en zwart te verven. Het weeke binnenste deel van de kiemplant- 
wortels (z.g. vruchten) soms bij gebrek aan voedsel gekookt genuttigd, 
maar moeielijk verteerbaar." (Rumphiüs). 
Rumphius noemt „de kost uit het merg der kiemplanten bereid, brood 
der ellende, dat alleen een inlandsche maag verteren kan." Op deze soort 
heeft wellicht de volgende door ons gemaakte aanteekening betrekking: 
Dr. VoRDERMAN dcelt ons mede dat in Batavia de jonge „planten" van 
een Rhizophoracee der vloedbosschen in bundels verkocht woi'den en veelal 
door chineesche vrouwen worden opgekocht, die er manisan (confituren) 
van maken." Deze boom die te Batavia volgens Dr. Yorderman Kandega 
of Kandeka ml. heet, is ons gebleken deze 7ir»(/«/er« te zijn.— Cultuur: 
Om de zeer geringe kosten, waarmede hier hout voor heipalen op 
overigens onbruikbare terreinen (modderstrooken der kusten) gekweekt 
kan worden, gecombineerd met cultuur van looistof boomen zooals de 
beide Cer/ojw-soorten, zeer aan te bevelen.^ — Inl. namen: De Javanen 
verwarren deze soort vaak met andere Tciirl/fnu/soorten. In enkele 
streken wordt deze soort door locale namen aangeduid, maar die namen 
elders soms ook voor andere Bruyuieru- en voor Ehiznphord- soorten 
gebezigd. In Soerabaja is het liout uit Celebes onder een der goron- 
taleesche namen Boeasa geïmporteerd. Rumphius zegt dat het bij de 
Compagnie als Lolariehoitt te boek stond. Bij Batavia soms Kundel-a- 
nasi, ml. geheeten. — Habitus: Van alle Rhizophoren de hoogste en 
de rechtste en de dikste van stam ; op bijzonder gunstige standplaatsen op 
Java 18 Meter hoog wordend en volgens vertrouwbare mededeeling in 
Tominibocht in Celebes soms 26 Meter hoog. Dadelijk in het oogvallend 
door den prachtig-rooden kelk, welke bij alle andere Rhizophoren groen- 
achtig of geel gekleurd is. In blad, bloem en vrucht en boomhabitus 
het meest gelijkend op Bruyuiera eriopetala W. et A. 
Folia hite-lanccoUitd, rrasiie roricicea. Floret (ixilUiria, stollfarii pedicellati, 
lUitdufi'S. HijpaiifliiHDi esnJcutus. Sepala 10 — 12, inn/iififa, varnosa, hriter 
incurvu hi/p<i)if}ü() si<b-aeqi(ilon(/fi. Pefala rali/ce breriora snbscariosa, 
apiee profunde 2-Iob(i, setis 3 — 4 lonff/s aaepiiis incolutis in apice ciijKsqiie 
lobi et setd singula longa in sinu inMructa; secus Mam marginem v. tan- 
tum inferne pilom. Ovarium 2-loculare. Fructus canpamdatus, esulcatus. 
Embryo rectus, cylindrims, obcure-lerifer-sKlrafns, plerininjiie deorsum subin- 
crassatus et basi aciinünatiis, rolyledoHibiitt {/jIcnniKjiie) 4 bat<i sKbcoiiiiatis. 
j,FoIia 100 — 180 plennnqui' 150 niM. huya et 45 — 55 kila. Hijpon- 
