— 157 — 
Sapotaceae. 
1-hokkig, zeer zelden 3 — 4-hokkig, buiten onbehaard. Zaad: glim- 
mend-kastanjebruin met witten lijnvormigen navel" (ten deele naar 
BuRCK en naar van Hall). 
AantH. Beschrijving naar Herb. Kds.; bloemen en vruchten ten deele naar van Hall, 
Opmerkingen, enz. l.c. 6 — 7 en Burck, Ann. l.c. 64. 
De beschrijving van van Hall (1846) ofschoon door uitvoerigheid, en naar het ons 
toeschijnt door nauwgezetheid uitmuntende, is niet in de nieuwere literatuur opge- 
nomen. Hieronder zijn nog door ons eenige gegevens uit het geschrift van van Hall, 
dat den Saoe-boom, zoowel uit een praktisch als uit een wetenschappelijk oogpunt 
behandelt, opgenomen. 
De afbeelding van en beschrijving in Rümphics Amb. l.c. is vrij zeker deze Mimn- 
sops ; met uitzondering van de figuren B. B. C. van zijn plant 18, welke door R. uit 
Rheede Hort. Malab. zijn overgenomen en voor een andere planten-soort gelden. 
Onze beschrijving is uitvoerig, omdat de soorten van Mimusops nog verre van 
nauwkeurig bekend zijn en de mogelijkheid bestaat, dat er in den Maleischen Archipel 
nog naverwante Mimusops-ioott^n voorkomen. Een onvolledig specimen (10566 S) in 
Herb. Kds. van Poeloe Wèh in Atjeh afkomstig, bevestigt dit vermoeden. 
Geogr. verspreiding: Aan ons op Java slechts wild van de vol- 
gende plaatsen bekend : 1) Zuidkust van Banjoewangi aan zandig strand 
ten westen van desa Gradjagan; 2) op de koraal-eilanden ten noorden 
van Batavia en 3) op enkele koraal-eilanden van den Karimon-djawa- 
archipel ten W, van Djapara. In het algemeen (in het wild) nog al 
zeldzame boom. Buiten Java: „Celebes en Bima" volgens Rumph. 
Volgens „VAN Hall: „veel aan de kusten van Bali". — Standplaats: 
Vooral op koraalzand; onmiddelijk aan de kust. Nooit in de vloedbos- 
schen of op modderigen bodem. — Voorkomen: Met zelden gezellig- 
groeiend, b. v. „op het koraaleiland Poeloe-Këmbar" en veel op de eilanden 
Kamoedjan, Bëngkoewang en Karimon-djawa-bësar in den Karimon-dja- 
wa-Archipel" (Natuurk. Tijdschr. v. Ned. Indië, 1888, dl. 48 p. 89). — 
Bloei- en vrucht- tijd: (?) geheele jaar door. Nogal rijk vrucht- 
dragend. — BI a da f val: Altijdgroen. — Gr oei snel hei d: Langzame 
groeier volgens van Hall. — Hout (techn. eigensch.) : Zeer weinig spint, 
bijna alles kernhout. Dit is „zwaar, fraai, bruinroodachtig, zeer vast, 
fijn van vezel, gepoelitoerd buitengewoon fraai; bijzonder duurzaam" 
(van Hall l.c.) — Gebruik. Hout: Algemeen bijzonder hooggeschat 
voor meubels. Om den hoogen prijs, die meer dan voor djati bedraagt, en 
om de groote schaarschte van volwassen boomen weinig gebezigd, en 
m. h. O. op de eetbare vruchten ongaarne door de inlanders gekapt. „Hout 
voor draaien van kleine voorwerpen zeer bruikbaar en waarschijnlijk ook 
voor houtgravure geschikt. Voor molenwerk buitengemeen geschikt" 
(van Hall). De door Rumphiüs l.c. aan deze soort gegeven naam van 
„Makassersche ijzerhoutboom" duidt op de groote sterkte en duurzaam- 
heid door R. aan het hout van dezen boom toegeschreven. Behoort onge- 
twijfeld tot de kostbaarste meubelhoutsoorten van den maleischen Archi- 
pel. — Zie verder in Bischop Grevelink l.c. 720. — Schors enz. : Rijpe 
vruchten om den aangenamen smaak rauw gegeten. — Cultuur: In 
de lagere streken van Java hier en daar door de inlanders in tuinen en 
erven in het klein aangeplant om de vruchten; ook nog op 300 M. 
zeehoogte in West- Java. Aanplant in het groot van dit zoo kostbare, 
