— 213 — 
TILIA.CEAE. 
buitend onbehaard, dun leerachtig. Endosperm wit. Kiem wit, even 
als het zaad. Zaadlobben zeer groot, dun, bladachtig, sterk onregelma- 
tig geplooid en gevouwen, breed niervormig, van boven meer of minder 
diep ingesneden of uitgerand. Kiemwortel cyltndrisch 2 mM. lang. 
Aanm. Beschrijving naar talrijke bloem- en vrucht-dragende exemplaren van Herb. 
Kds. Geen authentiek exemplaar gezien. Determinatie echter niet twijfelachtig. Pierre 
beschrijft in de PI. forestière de Cochinchino twee Schoiiteiiia-ïïoovten S. hypoleitca en 
«S'. Qodefroyana, Pierre. Laatstgenoemde onderscheidt zich van de javaansche soorten 
o.m. door de geringe hoogte (1 — 3 Meter) en door het bezit van 30 — 60 meeldraden; 
eerstgenoemde door het aantal meeldraden (vaak meer dan 19 en soms tot 25) door 
den meestal 2 — 3- zelden 4- en nooit 5-hokkigen eierstok. In één streek van Java 
wordt door sommige inlanders nog een variëteit van S. ovata Km. onderscheiden, 
welke zich naar ons onderzoek geleerd heeft, bijna alleen door iets donkerder hout 
van het over geheel Java verspreide type onderscheidt. 
Geogr. verspreiding: Geheel Java, met uitzondering van West- 
Bantën. Uitsluitend 0—500 Meter, in de Preanger uitsluitend 0—200 M. 
zeehoogte. Vooral in de heete laagvlakte van Midden- en Oost Java; 
daar in veel streken zeer algemeen. Buiten Java: onbekend. — Stand- 
plaats: Uitsluitend op periodiek waterarraen grond; vooral veel op 
steenachtige standplaatsen. Zeldzaam op ziltigen en nooit op drassigen 
bodem. Vooral in loofverliezende ijlgroeiende oerwouden (b.v. in bijna 
alle djatibosschen) algemeen ; ook, echter minder, in heterogeen schaduw- 
rijk, altijdgroen oerbosch ; b.v. bij Poeger in Bësoeki. — Voorkomen: 
Soms gezellig-groeiend b.v. bij Badjoelmati in Banjoewangi op dorren 
steenachtigen bodem. In groot aantal verstrooid tusschen Tectona, Bu- 
tea, Protium, enz. — Blad afval: Loofverliezend ; echter soms ook altijd- 
groen. — Groeis nel beid: Eenige 5 jarige te Këdoengdjati op 150 M. 
zeehoogte in onvruchtbaren grond geplante boomen: H=:3— 5 M. bij 
D 3 — 4 cM; met zeer ijlen loof kroon. Dus langzame groei. — Bloei- 
en vruchttijd: Bloemen in Maart — Juni. Vruchten, in zeer groot 
aantal, in Augustus-November rijp, lang aan den boom blijvend. — Verme- 
nigvuldiging: Laat zich gemakkelijk uit zaad voortplanten. Verspreiding 
door wind of door water. — Hout (techn eigensch.): „Spec. gew. = 
0.8 — 0.87 (v. Eeden). Spint zeer smal, vuil wit, reukeloos. Kernhout 
effen lichtroodbruinachtig of vleeschkleurig. Poriën klein, zeer talrijk, 
vrij gelijkmatig verspreid, echter in de concentrische donkergekleurde 
smalle banden, die met breedere lichter gekleurde afwisselen nagenoeg 
ontbrekend en tot korte golflijnen vereenigd. Mergstralen smal, talrijk. 
Mergkoker ontbrekend. — Het hout vau de inlandsche variëteit Landji, j. is 
roodbruin. — Gebruik: Hout om de groote elasticiteit en de groote 
duurzaamheid door alle inlanders en ook door de europeanen veelvuldig 
gebezigd voor karrenboomen en stelen van werktuigen. Kan mits goed 
behandeld, ongetwijfeld nog voor tal van andere speciale doeleinden 
dienstig gemaakt worden, waarvoor djati niet gebezigd kan worden. Is 
een der kostbaarste van de meer algemeen voorkomende javaansche hout- 
soorten. Volgens ons door een houthandelaar gedane mededeeling werd 
een paar jaar geleden een factuur van dit hout in dolken van 3.5 — 4 M. 
lengte' bij 25 — 35 cM. middellijn van Java naar Europa gezonden. De 
onkosten zouden per blok tot Amsterdam f 23 per dolk bedragen hebben ; 
