6 
VERSLAG VAN BE GEODESISCIIE 
den kalksteen, waaruit de rotsen van Noesa-kambangan bestaan, uit- 
gehouwen en bestaat uit eene lialf-cirkelvormige batterij , gewapend 
met veertien GO ponders. In de rots zijn de magazijnen en kruid- 
kamers uitgehouwen en daarenboven is deze rots op den top voorzien 
van een half gezonken toren van twee verdiepingen. Tot de bovenste 
verdieping, welke met 8 stukken kan worden gewapend, heeft men 
door eene ophaalbrug den toegang. De eerst aanwezende officier der 
genie, de heer Stijman, ruimde ons met de meeste bereidwilligheid in 
deze sterkte een verblijf in, en bezorgde ons verder alle onder- 
steuning , welke wij voor onzen arbeid konden verlangen. 
Maandag, den 12" Mei, hadden we onzen intrek op het fort 
genomen; ik werd echter denzelfden dag door een' aanval van koorts 
bezocht en was genoodzaakt, voor geneeskundige hulp naar den Ja- 
va-wal over te steken, en na aanvankelijke genezing besloot ik, 
mijn volkomen herstel te zoeken in eene reis naar Tegal, en daar- 
bij tevens het verdere te regelen, om de triangulatie der residentie 
Banjoemas aan die van naburige te doen aansluiten, waartoe de heer 
Van Limburg Brouwer naar Bagelen zou gaan. 
De koortsen te Tjilatjap heerschen bijzonder in de westmoesson. In 
het laatst afgeloopen saisoen had de ziekte vreesselijk onder de inlanders 
gewoed en sommige kampongs ontvolkt , zoowel door sterfte als verloop. 
De Europeanen worden wel door de ziekte geteisterd , hun gestel som- 
tijds voorjaren ondermijnd, maar de goede geneeskundige behande- 
ling, welke hun verstrekt wordt, maken de sterfgevallen onder hen 
zeer gering. De regelmatige terugkeer van deze ongelukkige ziek- 
te op die plaats wordt toegeschreven aan de uitwasemingen der moe- 
rassen , welke voornamelijk westwaarts van de stad in menigte worden 
aangetroffen. Op slechts enkele uitzonderingen worden alle bewo- 
ners in meerdere of mindere mate door de ziekte aangetast, en ge- 
durende dien tijd staan de voornaamste werkzaamheden bijna geheel 
stil. In het goede jaargetijde wordt met dubbelen ijver gearbeid, 
en van verschillende oorden, vooral uit Bagelen, komen dan inlan- 
ders hier arbeid zoeken. Eene groote werkzaamheid wordt bij de 
