EN DEN NESTBOUW VAN EENIGE ANDERE JAVASCIIE VOGELS 
1 i 
verrigting dezer klieren, gelijk die bij andere, vooral bij zoogdieren plaats 
grijpt, kan men immers hier niet vooronderstellen , aangezien de meeste 
vogels, en voornamelijk de zwaluwachtige , hun voedsel zoo haastig 
verslinden, dat het speeksel naauwelijks daarmede in aanraking komen 
en dus ook geenen chemischen invloed op hetzelve uitoefenen kan. 
Ook bij eenige andere vogels (Picus, Yunx, Arachnothera) zien wij 
wel is waar eene bijzondere ontwikkeling der genoemde organen, 
echter aan geen bepaald tijdstip gebonden, maar ten allen tijde 
gelijkmatig ontwikkeld ten gevolge der betrekking, waarin zij tot 
de levenswijze dezer vogels en tot de verrigting der tong staan. 
Juist deze periodische aanzwelling en slijmafschciding der speeksel- 
klieren der Collocaliën, op het tijdstip dat de vogels hunnest bouwen, 
toont duidelijk aan, dat die afscheiding in naauwe betrekking staat tot 
den nestbouw. Dat daarentegen de kleine kliertjes van den oeso- 
phagus en de voormaag, niettegenstaande zij zeer ontwikkeld zijn, 
insgelijks eene afscheiding leveren, welke de vogels tot hetzelfde 
doel bezigen zouden, houd ik niet voor waarschijnlijk. In ieder 
geval is aan die kliertjes bij deze verrigting eene zeer onder- 
geschikte en weinig belangrijke rol toe te kennen en moeten de speek- 
sel-, voornamelijk de ondertongklieren , glandulae subl'mguales , be- 
schouwd worden de organen te zijn, welke de stof voor de zoo ver- 
maarde als kostbare nesten voortbrengen. 
Ten slotte voer ik hierbij nog aan , dat de hebbelijkheid dezer vo- 
gels hun speeksel tot het bouwen hunner nesten te bezigen niet 
zonder analogie is. Wilson verhaalt bij beschrijving van Hirundo 
pelasgia L. , dat deze zwaluw zich van haar mondslijm bedient 
om de voor den nestbouw bestemde materialen onderling zamen te 
hechten. Ook de gewone europesche huiszwaluw, Hirundo rustica L. , 
overtrekt met haar speeksel de aardkluitjes , die zij tot den opbouw 
van haar nest bezigt (1), om te beletten dat het bij het droog 
(1) Hetzelfde doet ook Hirundo javanka Sparrm., zoo als wij ia het volgende nog zullen 
toonen. 
