— 30 — 
Segue la citazione per cinque pagine. Finiln la quale così riprende 
propeii'lentiae impedita*. 
Haclenus Pererius. 
Volo aulem quandam studij mei senlenliam aperire, studiosorumque examini 
proferre; et ut vitetur aequivocatio, praemoneo, quod sub nomine, motus, aliisque 
forte verbis, quae promiscue signiflcant molus genere diversos, audiri debet motus 
localis, juxla subieclam materiam. lamque sic philosophor. 
3. — Intelligo quod aclivum principium molus, et aclivum principium gravilatis 
secundum rem idenlificenlur ; ut unum idemque sint re ipsa. Principium dico pro- 
pendentiam in aclu primo tendendi aliquo versus: molus aulem et gravitas, actus 
secundi, diversifjcantur, lanquam effeclus ab ilio uno principio, eo feremodo quo in 
Mot,,* est eiioctì.s P ro- via peripatetica lumen et calor producli a sole sunt diversi effectus unius principii 
t^e nd Gra?rtas°"t éEus in sole. Enimvero molus est effeclus propendentiae non impedilae; gravitas au- 
tem est effeclus eiusdem propendentiae impedilae; ideo enim corpus gravat; quia 
propendei aliquo versus, et moveri impedilur: si enim omnis propendenlia depone- 
retur , profeclo omnis gravitas cessarel. Documenlum (dummodo inlelligatur cum 
praedicta ratione impedimenti) est Aristotelis, quod Pererius § Verum opiniotiem, 
et proxime ad relatum discursum in line capitis, innuit, et eludisse pulal vana, 
quam conleslatur, experientia: siquidem ea resolulionem fert piane diversam a viri 
proposito. Porro quodcumque propendens in eadem statuì, et in eodem actu , lam 
si solutum currit, quam si impeditum gravai. Verbigratia, arcus, qui erat tensus, tanta 
vi sagillam primo relaxalus impelli!., quanta impeditus obslaculum premebat; et ea- 
tenus corpus ponderat super suslentamentum , quatenus ultra progredì impedilur. 
Huius veritatis habenlur experienliae; vidilicet, et quod, resecato impedimento pon- 
dus evadat in motum ; et quod impedimento posito, motus evadat in pondus. Expe- 
rientia de primo. Nam si id, quod suslinet, et gravalur, secundabit sustentati pro- 
pendentiam, procul dubio tantundem pressione levabilur, quantum adhibebit secun- 
dantem motum; eatenus ut videalur grave, tolum id , vel paitem ejus, quod erat 
Motus impeditus -vadit gravare, refundere in tolum id vel partem ejus, quod est moveri. Experientia de 
secundo. Nam corpori minoris gravitatis, si denuo addatur motus velocior, quam si t, 
quem fert propendenlia naturalis, et occurrat impedimentum; tunc conslabit, corpus 
ita essa gravilate auctum, ut aequetur in ponderando corpori maioris gravilatis, et 
superet. Exempli gralia, sii libra, in cuius altera lance locetur assipondium, eaque 
lanx subsideal suffulta suslentaculo; altera vero lanx vacua pendeat nulla suffulta 
inferiore sustenlamento; et in hanc cadat triens, vel sexstans, e debita distantia deor- 
sum veniens, seu cum sufficiente impulsu proiectum, cuius cursui vacua lanx occur- 
rat; lune enim videbilur sexlans sursum altollere a"ssipondium, atque ideo prepon- 
derare; donec adventilium motum remittat. Sunt enim in corporibus formationes, seu 
effeclus motionis, seu, respeclive ponderosilatis, el hi abundant ab adiva, ac genuina 
Kit. ... .no propensione; eosque appello, odventitios; non proplerea quod oporleat habuisse prin- 
tiili dlcontnr advei.t'j. . . , . ... . . , . . 
cipium extrinseciim ; abslrahunl enim a pnncqno; sed quia advemunt corpori, et 
sunt in corpore praeter congenilam, naturalemque propensionem: iique solenl inter 
se consolidari, alque intendi eo fere modo, quo plures luminosi effeclus, et aliae qua- 
lilntes consolidanlur, el intendunlur in uno, eodemque subiecto. Porro naturalis pro- 
P<;nsio, cum aliquo consequente effectu, semper vigel, et non est a quopiam con- 
Pondus solutum evadit 
in motum. 
