— 31 - 
Irario naturali agente impedibilis : formationes autem seu effectus recepii in mobili, 
quos appello adventilios (quodcumque habuerinl sive externum sive internum prin- pentito effectus in 
cipium) sunl a contrario agente corruptibiles; proul infra nom. 8 considerabo. Sed S«SS4*8«J* n " 
operae prelium est, in huius tractationis gratiam, corpus mobile objicere prius omni 
virtule spoliatum; postmodum paulatim induere; unde sumam demonstrationis prin- 
cipia, quae attente considerari propone 
4. — Primo considerandum. Corpus materiale constare trina dimensione: et quo- corpus materiale con- 
niam eadem dimensio competit quoque corpori mathematico, iccirco addidi particu- s1at tn " a d,mens,one - 
lam, materiale, quia est adducenda oratio ad corpus mobile. Eiusmodi corpus intel- 
ligo privatum virtule locum occupandi; proindeque virtule lam ad moveri quam ad 
movere; iuxta fere id, quod doctores nominales audiunt esse qualitates corporum; 
nimirum illae locum non occupant; sed sunl penetrabiles, el penetralivae; itemque 
non movent, neque moventur per se, nisi ralione solidorum, in quibus subiectan- 
tur;aquo nunc abstraho. Corpus ilaque materiale tale esset, quotiescumque a Deo 
eiusmodi polestate spoliaretur. 
5 — Secundo considerandum. Inter virlutes materiali corpori tributas unam esse soiuitas impenetraw- 
....... i .. . . , . i ... lis est virtus tribiiita cor- 
solidilatem impenelrabilem; cui consequens est occupan a corpore tantundem spatu, pori materiali, 
cum exclusione aliorum corporum, quanta est propria, constriclaque dimensio, seu 
moles. Nolo autem ingredi arduam quaestionem, an delur penetratio corporum in 
natura; sed nomino impenetrabilitalem, prout solilum est negari penelrationem de 
solidis corporibus; quam audio hic crasso modo, in ordine ad molum de quo tan- 
tum agere intendo. 
6. — Terlio considerandum. Corpori materiali esse passivam aptiludinem ad mo- Corpus mobile nuHani 
. ... , » . , ... . • , .■ hubet resistentiam ad mo- 
veri, eamque laliter illimitatam esse natura nobis ostendit, ut, quod resislentiam om- tum. 
nimodam habet ad penetrar'!, nullam habeat ad moveri, seu ad recipere quamlum- 
vis maiorem formationem motus; quod intelligo, quantum est ex ipso corpore: nam 
licei videatur omne corpus aliquantum resistere motori contrario, illa tamen resi- 
stentia non est a corpore, ita simpliciler consideralo, sicut nunc considero; nisi sit 
aliqua contraria propensione indutum; sicul quinto loco erit considerandum. Talis 
passivae apliludinis, ad moveri, insigne esl argumentum; quoniam onerata magna 
navis in humido, levi altractione hominis, in terra positi, imo minori, levissimoque 
momento dimovealur. Illud etiam est rei ferme evidens argumentum; si punclum 
medium rolundae, et aequilibralae argentae patinae, quod designatum est patinae cen- 
trum, insislat super cuspidem aliquam; el palina non multa vi, neque per magnam 
circuii portionem, sed levi quodam impulsu, ex brevi ductione ingeslo, moveri inci- 
piat: quippe eveniet, patinam ita pluries, et pluries volutari, ut absolutarum circulatio- 
num numerum praeler exislimalionem multiplicari videamus; incredibile quippe videa- 
tur posse patinam, ita leviler duclam, tot circulationes absolvere, quot vere absolvil: 
sistitur tandem ob reactiones, quas patilur lum ex fricato fulcimento, tum ex circum- Hcartiones causa SUDI 
»... !■•••«.■ sistendi motus in mobile. 
tuso aere, cuius plures succedentes parles, quae quiescebant , aliqua vi rapit: et 
sic, proprio pondere, sustentaculo, el aere reagenlibus, paulalim evacuatur ingesta 
motio. Considerabimus etiam huiusmodi mobile paratum esse, quoquoversus a mo- Mobile indiff.reutiam 
. . , ... -jj habft ad iinoversus mo- 
vente dingilur, eo versus moveri; quoniam, dum corpus mobile considerandum prò- v, n 
pono, quod sii absque naturali quapiam propensione sive ad cenlrum, sive alio ver- 
sus, iam non erit de praedicla passiva mobilitate maior ratio ad deorsum, quam ad 
