— 33 — 
darai: scilicet, in quieto mori, Dulia ventorum, et similium agitatione commoto, quo- Experientiadenaviao 
tiescumque actuaria navis, validissimo remigio ducla, et statim remigio destilula, fertur £™ a . currente5n< i uiet0 
transcurrere aliquod spalium, lune oculis concernimus quod nullus aquae globus, 
aut uuda puppim ferii; imo quod ipsi aquae globi vi rapiuntur et quasi raptau- 
lur; adeoque sequenles fluclus videntur miuus posse navem prosequi , et minus 
praesto esse ad replendum maris vacuurn, ut fere semper foveae, et quasi hiatus maris 
retrorsum appareant; laulum abest, quod in feriendo, et impellendo Quctus abun- 
deut et navim feriant. Evidens quoque habemus experimenlum; corpora scilicet, 
molu formala, motore desistente, moveri seipsis. Nani cymba, per quielum sta- Experi e„tia de cymba 
gnum fune altracta, ei secus riparli velociler ducta , in qua cuncta sane interius arenara ollVMK,en,e - 
quiescunt, (quippe homo in ea veclus, et ab ea, lanquam a casula, undequaque cir- 
cumteclus ne dum moveri se sentit, veruni nec circum se fusum aèrem aliqualenus 
moveri cognoscit: levissimumque lìlum ibi pendens, stat penilus immolum) si forte 
arenari) offendit, Qt prolinus ut corpora, quibus a circumfuso aere nulla vis infe- 
rebaltir , parlem antrorsam cum impetu feriant, seu concidanl; quod si adversarii 
id aeri mordicus imputabunt; ad aèrem orationem convertam; quid nam ibi fueril 
movens aèrem? Nec dissirnilem , et magis vulgarem experientiam habemus; cum 
quis madefaclis digitis, et in formam arcus tensis, indeque Iax;ilis, aquae guttas ia- Experientia je aquae 
culatur; etenim guttae e digitis lune primo erumpunt nullo aere impellente (co n~ lautur. 
ligua nempe digito gulla est) digiti vero se continenti oportet igitur fateri guttarum 
excursus causam esse eam formalionem molus, quam guttae a digitis primo acce- 
perunl. Firmum igitur stet propositum, quod ralio dictat, quod cunctae experientiae 
comprobant, quodque, etsi nullis experientijs probarelur, tamen, prò decentissima 
arduae ambiguitalis resolutione, assumendum, concedendumque esset: tali namque Aristotele* i P h ys .prout 
usus est probalione quandoque Aristoteles, quod sua positio esset bona ; quia vete- 'Krai^picroiomiX ob ' 1 ' 
rum ambiguitales, resolvebat. Persistendum itaque est in hoc, quod mobile, semel Motas in mobìU 0? t 8 i- 
accepto molu, nunquam eum deserai, quandiu per vim aclionemve contrariali! ea :ipto'nato ad ooiiservan- 
formalione non privalur: instar corporalis qualitalis in subieclo apto nalo, quae post pewk u C onservàlone pe à- 
'entis. 
sui proiluclionem non egeal iugi assistentia, et aclione agentis. Quod axioma, lan- 
quam communiler, et sat ralionabiliter acceptandum in praecipuum demonstrationis 
principium assumo. 
8. — Quinto considerandum. Corpus aere solidius, imo (quod vera ralione asserì 
debet, quicquid plurimi cogitent de levitate quorundam elemenlorum). Omne corpus 
materiale cerlam propensionem lendentiae ad mundi centrum oblinuisse a Slructore 
naturae; ut mundi centrum perpetuo affeclet, eaque lalis est, ut cum mobili, in quo Corpus materiata prò- 
.. . . . . pensioaein hibettenaen- 
stat, semper aclu vigeat, mobileque ipsum, cui semper intime praesens est, assidue use ad mundi centrum. 
manu quasi premeiile, adigat ad moveri, aut ad gravare: cui propensioni nil adeo Tendentia mo\nu, %a 
sive blandilur v sive adversalur, ut quandoque ab operari desislat, tam si mobile sii ta. ntr nun'o c pMto°rem?tti 
... poteat ex i|UovÌ3 oontra- 
iii quiete composilum, quam si sii violenler raptum: non enim privaci polest mo- rio motu, aut quiete, 
bile naturali sua aclivilate cum necessarie inde aliquo consequente effeclu; eliam 
si maxime violenta contraria raptione impelatur, quemadmodum sexlans in libra nun- 
quam desinil lancem gravare, tam si subsideal, quam si a prépondérante in allora 
lance assipondio sursum feratur; unde regula sii, nullis exceplionibus obnoxia; cur- 
pus posilum extra centrum, aut non impeditum moveri, ani, respeclive, impedilum 
gravare; addidi, respective, propler debile, quod saepe occurrit, impedimentum ; quippe 
Atti — Voi. XV— Serie 2" — N. 10. 
