Mobile quandoque si- 
mili raovetur, et gravat. 
Adventitii effectus in 
mobili suut natura estin- 
guibile* ab agente con- 
trario. 
Yelocitas motus ha- 
betur per concurrentfin 
temporis et spatij men- 
ati ram. 
tunc mobile prò parie gravai, el prò parte movetnr. Secus vero sentiendum est de 
adventilie receplis molionis, et gravitalis effeclibus, hi nanque a conlrariis agenlibus 
lum in partem, tum in lotum extinguunlur, et facla exlinclione, nulla de eis in mo- 
bili residua formalio remauet. Quocirca videlur mobile se habere lanquam baiulum 
qui farcinam pluries recipit, ac deponit, molem vero propnj corporis neuliquam. 
9. — Sexlo, et ultimo considerandum. Maiorem motus velocitatem esse, ac di- 
scerni in mobili, quando ipsum mobile percurrit aequale spalium minori tempore, 
seu maius spalium, acquali tempore. Illud quoque exploralissimum esl; molum au- 
geri posse in infiniium, si adsit virlus motiva, adeo ut per mobile non stet (iuxla 
terliam considerationem) quin aliquod designatilo] spalium posset semper in minori, 
et minori tempore percurrere. Tenipus nempe esl divisibile in intinilum, sicut quae- 
libet alia continua quautilas. 
10. — His consideratis , ac posìtis, demonslrabo maiorem velocitatem debere 
esse corpori mobili in line, quam in principio, aut in medio sui motus naturalis. 
Iamque nullam habebo ralionem de medio, quod suppono plenum corpore unifor- 
miter fluido, et quod se aptum praebeat uniformiter dividi a cadente mobili: quae- 
cumque enim ex medio occurrunt, cum sint estrinseca, et solum per accidens aut 
iuvent, aut relardent, sunt in demonslratione negligenda. 
11. — Sii spalium, A, B, percurrendum a mobili molu naturali; ipsumque spa- 
lium dividalur in parles aequales, C, D, E, F, dimiltaturque mobile a loco A. Certe 
deorsum ex naturali propensione primo ferri debet per parlem 
A- spatij C. In primo autem ctirsu dicamus velocitatis gradoni ipsius 
mobilis debere esse ni unum, et sic in ipsa parte spai j C, non 
minulius dividenles, dicamus mobile possedisse graduili velocitatis 
ut unum, lam vero, si in pimelo G, fìngamus mobile spollaii lan- 
tani , ac praecise sua propensione lendenliae ad mundi centrimi, 
ulique non proplerea (secundum id, quod quarto loco considera- 
lum esl) molum, formalionemque motus semel acquisilam, nullo 
occurrente impedimento, dimiltet, sed perpetuo servabil, perindeque 
se babebit, ac si nuuquam eam propensionem naluralem habuis- 
set, verum ab alio quo|)iam semel impellente, et cessante, per id 
spatij, cum eadem velocitale, el eo versus dimolus fuisset. Al re 
vera mobile non spolialur propensione naturali, sicut in demon- 
slralionis gratiam spoliari conlingeudum dixi: igilur per spalium, 
D, ingenita quoque propensione, iugi quasi stimulo agilabilur: nam, 
praeler advenliliam molus formalionem , semel acquisitam , vigel 
interna i Ilo naturalis propensio, quae (secundum quintam consi- 
derationem) assidue slimulal, ac quasi manu impellil. Qua propler, 
quoniam illa stimulalio, vendicai sibi etteclum, quemadmodum nova 
addila candela causai lumen intensius in illuminalo cubiculo (quippe 
in mobili adest capacitas receplandi quantumvis maiorem forma- 
lionem molus, iuxla terliam considerationem) iccirco ipsum mo- 
li bile molu formalum, ac naturali stimulo agitatimi, percurret parlem 
spacij D, minori tempore, quam, si ex sola lune acquisita forma- 
liouc pcrcurrissel, alque ideo absolvet cum maiori velocitatis gradu (iuxlam sexlam 
D 
