Opuscula « 
II. Et quidem j quod ad primi generis vires pertinet, 
earum menlura facile experimentis confirmabatur > cum & 
virium xqualitas^ fi aequales forent, ex xquiiibrio innote- 
fceret, ac per xqualitatem ratio quoque , fi forent insequa- 
les , deduceretur, & ceieritates dato tempore genit3£ facile 
obiervando detegerentur ^ In vertice B {Fig, i > plani in- 
clinati AB accuratiffime levigati fit trochiea,, filo DBC ad- 
voluto, e cuius aitero extremo globus C libere pendeat, 
ex aitero bini squales ex eadem materia. globi E & D 
partim ab ipfo filo , partim ab eodem plano mclinato lu. 
itineantur. Qaoniam nifum ad defcenfum per planum incii- 
natuni: minorem experimur,. quam ad. dcfctnfum liberum j 
invenietur facile inciinatio liia , quae: globum C cum globis 
E, & D in xquilibrio fiilat . Eo cafa nifus ad defcenfum 
globi D ,^ sequaiis nifui globi E aequabitur dimidio nifui 
globi C, cum ob aequilibrium primi ilii duo fimul hunc 
tertium foium adxquent» lam vero fi filo difrupto diligen- 
ter notentur celeritates, quas. \Yh defcenfu acquirunt eodem 
tempore globi C, & D ; invenietur prioris celeritas poite» 
rioris. ceieritatis dupla j in eadem nimiruTi ratione nifuum; 
quod idem generalius deprehenditur fi in D quicumque 
«qualium globorum numerus appenda-tur, vei globus cuiuf- 
cumque maifae ; celeritates enim fingularun particularum in 
defcenfu acquiiita£ eodem tempore erunt, ut nilus ex xqui- 
librio dedudi , quod idem aliis quoque. methodis , & ia 
aliis virium generibus experiri liceret 
III. Quod vero ad fecundr generis vires pertinet , ten- 
tatum quidem a Galileo, IVIerlenno, Ricciolio , aliiique , 
fed experimentis plures non ita. notas circumiiantias invol- 
ventibus , ut nihil inde erui potuerit , quod confrover(Ta& 
occafionem praeriperet. Adhuc tamen ulque ad annum i685 
fecundi quoque generis virium meniura eadem latis com- 
muniter elt adhibita . Eo autem anno in Adis lipiienfibus 
Leibnitius fchediafma edidit , cui titulus: Brevir (Jemor^Jlratio 
erroris memorahilis Cartejii , ^ alioriim circa lcgem vatnrx, 
(irc-. , in quo primi generis vires Mortuar- appellavit , lccun- 
di generis Vi^vas y & iiias quidem a mallis in velocitates 
du(5lis , Iias vero a maifis dudis in quadrata velocitatum 
xftimandas cenfuit; ut nimirum idem corpus cum dupla ve- 
locitate delatum non dupiam , fed quadrupiam habere de- 
bcat 
