3 3<^ OpuscutA. 
BMimus i americx , atque africae, aCixque opes, & pharma- 
ca . Innititur vero [ quod difcimus {a) ex Pmeda ] iis 
ventorum , qui in pyxide defcribuntur , nominibus : quip- 
pe cimbrica lingua ea eft , qua notantur . li quoque 
germanis laudem hanc tribuunt , qui ab Alberto Magno 
omnium primo detedam hanc magnetis virtutem , & Ari- 
ftotelis audoritate firmatam, litteris etiam traditam fuiiTe 
aiunt . 
VIII. Galli laudem hanc fibi adfcifcunt . Ac primum 
quidem verba illa Ditmari proferunt {b) : Magd^hurgi horolo- 
gium fecit [ Gilbertus monachus , natione gallus , qui deinde 
Silveiter II Pomifex fuit ] illud reBe conjlituens , conjiderata 
fer fijlulam quamdam ftella nautarum duce ^ Etenim fic verba 
illa accipiunt, {c) ut horologium folare Gilbertus conflru- 
xerit , lineam meridionalem perquirens magnetico inftru- 
mento polum fpedante ^ 
Tum verficulos hos adducunt, quos edidit Guiotus Pro- 
vinxus [ quem alii XII, alii XIII feculo vixilTe aiunt]Poe- 
ta^ iit ea fercbant tempora, praeclarus . 
Icelie etoile ne fe muet , 
Un art font qui mentir ne puet, 
Par vertu de la Marinette , 
Une pierre laide , & noirette, 
Ou li fer volontiers fe joint &c. 
In his nimirum verficulis plane explicatur acus nauticac vis, 
& nifus , conatufque in polum . Quid ? quod Ricciolus (^) 
nobilis aftronomus, idemque italus, veritate ipfa compel. 
lente, docet, imperante Ludovico nono, gallos nautas ita 
acu nautica fuilTe ufos, ut eam exiguo vafe aqua femiple- 
no veiuti innatantem continerent : duabus vero fiitulis , qui- 
bus innitebatur, cavilTe ne mergi polTet. Atque hanc nau- 
ticx 
(^) Tie rehus Salom. lih. 4 cap, 15 §,4 pa?. 203. 
(h) Lih. VI Chron. 
{c) Maiol. coll, 1 8 de lapdihus pag. 3 1 2 editionis Moguntime 
anni 161 '^, — Sed cb* annos ah hinc fexcentos Gilhertus lur gal- 
lus , qui poflea in pontificatu romano Silnjeflri fecundi notnen 
ConfequutHS efl ^ comperto^ magnetis •virtute ^ l.^ptentrioie ^ atquff 
dxe , apud Merfuxpum , horologium egregium inflituerat . 
id) Geograph, ^ hjdrograph, lih, 10 cap, 18. 
