Opuscula . 
339 
In^ventnx pr&clara fuh magnetls amal^his , 
Xl. Angli tamen pracripere nationibus reliquis laudem 
hanc fludent , fatentes fcilicet primordia huiufce prseclarif. 
iimi inftrumenti, quod italice huffola appellant , apud po. 
pulos alios fortafTe exftitilTe [ eft quippe , ii Anglos audis , 
eorum fententia valde probabilis , qui Ru^erio Baconio 
anglo inventum hoc tribuunt] {a')^ at fe provesiiTe, atque 
adeo perfecifte alleverant, quod lude, impolitumque ab 
aliis acceperant : quod nifi peregilTent , leviffimutn fuiffet 
€x deteda hac magnetis virtute , & ex inventa acu nautica 
emolumentum . Propterea itaque fe illius audores vocant, 
quod polierint, promoverint , auxerint , perfecerint deni- 
que id , quod ante eorum Jaborem , & Itudium , aut negle. 
^um fortaffe erat , aut certe non mukum habens utilitatis. 
lilud ergo inftrumentum , quod huffola vuigo dicimus, aut 
nautariim circulum \ cenliio , o com^ajfo de' fnarimri , o Jtd 
terchio fatto a cow^affo ] a contribulibus fuis profexJ^um 
angli volunt : quod palam indicatum aiunt nominibus iis 
ipfis , quibus huiufmodi inftrumentum appellamus : Boxel 
quippe , & mariner cow^afs anglicx linguaE voces funt, 
quas reliqui populi retinenies , fandeque fervantes f licet , 
ut linguarum genio aliquatenus indulgerent , non nihil 
immutarint ] manifeflo declarant, a quibus rem ipfam acce- 
peiini . 
XII. At adhuc quidam funt, qui a tanta opinionum 
diverfitate, ac multitudine territi vel ancipites haerent, nul- 
lumque fe inveniife aiunt, qucm tam nobilis inventi audlo- 
xem pronuncient , vel , ut in aliis inventis fane non pau- 
cis, ita & in detegenda hac magnetis facultate, elaboran- 
daque magnetica acu , fenfim profecilTe aiunt homines , 
adeo ut dividi in plurimos ea iaus debeat . 
XIII. Habes, pracclariflime Zanotte, nobiliores hoc de 
argumento fententias i fed quoniam a me ^ quod fentio , 
proferri vis, ftatim profero, ea tamen conditione [ quod 
ab initio dixi ] ut tu, fi quid minus probabis, candide 
Vu 2 reii- 
{a) Derhant in demonflr. eftentiaE & attributorum Dei lih* 
V cap. I ^ag. 278 edit. Florent. Fahricius quoque caf. xxi 
Bihliogr. n. 11 fag. 6:55 hmc fcriptis manda^vit : Giibertus Pe- 
regnnum e Rogeri Baconi fcriptum fuffuratum teftatur &c. 
