Opuscula* 
155 
dum, & procul dubio in vocibus femoraUd^ pieus ^ cai^ 
t€Hs , fetafns , mitra , & affinibus aliis : quippe vocabulis his 
nos utentes, multo diverlam a vetufta fignificationem iliis 
imponimus . 
Quod attinet ad Germanos, mirum utique non eft , fi 
tam excelientis inventi audores Germanos faciat Goropius, 
cum piurimam operam impenderit iile , ut cunda fere 
commoda , ac bona a germania deducat . Si conieduras 
alias adiunxiifet illi, quam ex ventorum , qui in nautica 
pyxide defcribuntur , vocabulis deducit , valde verifimilem 
opinionem fuam feciffet ; at cum potilTimum hifce nominibus 
innitatur , refponderi facile poteft, hoc tantum erui [ quod 
non inviti concedimus ] eos, qui huius modi inftrumentum 
hac ex parte perfecerunt, ventorumque nomina pyxidi ad- 
diderunt, germanos fuiife, patriamque fuam ea ratione in- 
dicalle, At non eorum , qux deinceps addita funt inftru- 
mento , fed inftrumenti ipfius inventorem quaerimus : neque 
vero hunc germanum , aut cimbricum fuilfe prodit ea vox, 
qua nauticam pyxidem appeilamus . Quis enim theutonica , 
aut cimbrica dicat vocabula hoffola^ hujfola^ boxel ^ & affinia 
alia , quibus inftrumentum hoc vocare confuevimus ? 
Quod vero adducitur ex Alberto Magno, vaide com- 
modam explicationem fortaife iam habuit . Vide numerum 
XX. Sed tamen, fivis, Aiberto Magno librum eum tribuo, 
Tum vero Alberto Magno innotuille eam , quam celebra- 
mus , magnetis prseftantiam , candide fatebor : at non 
continuo probas eamdem praeftantiam Aiberto omnium 
primo innotuifte : quin potius aifequor Alberti tempore 
[ hoc eft anno fere 1240 ] notiffimam fuilfe, & omnium 
ore vulgatam eam , quam extoliimus, magnetis vim : neque 
enim adfcribi Ariftoteli potuiilent ea , quae adduximus ver- 
ba , nifi perfpedum fuiflet dodis , fponte fua fe ad polum 
magnetem vertere, Illud porro commodi ex eo teftimonio 
eruimus, ut difcamus apud orientales , & nifi fallimur , 
exprefte apud arabas, celebrem fuiffe eam, quam pracdica- 
mus , magnetis virtutem . Ex orientali quippe lingua pro- 
veniunt voces zoron , & ca^hon , quibus utitur Albertus Ma- 
gnus, cui proinde hanc tribuimus laudem , quod rem mi- 
ram, tametfi vulgatam , & celebr.m , latmorum philofopho. 
rum primus fcriptis prodiderit fuis. Dixi latitwrum philofo. 
Y y 2 ^ho. 
