Opuscula * 
fhorum : etenim Furnerius {a) , quem fequi videtur Ricciolus 
{]}) , multum ante Alberti Magni tempora ohfcuram mentionem 
huius infirumenti reperiri ^ ait , in geogra^hia nubiana fcri^ta 
tem^ore Rogerii SiciLiiz regis ^ feu circa annum 115 1 , Cabeus 
quoque (c), aliique viri clariffimi ea de nautica pyxide do- 
cent, quibus indicant ufum illius apud europxos ad vetu- 
ftiora etiam tempora elle referendum . Qua de re alie- 
num iudicium efto . 
XXIII. lam vero convertendus eft fermo ad Gallos^ 
quorum induftria eftecit , ut putaretur a multis , illorum 
Itudio, & labore detedam fuifle eam , de qua difputamus , 
magnetis excellentiam , Examinemus nunc fingula , Quod 
ex Ditmaro proferunt hanc habere fortafte poteft commo- 
dam expiicationem . Horologii nomine nifi vis intelligere 
machinam aliquam nobis ignotam , qualis ea elTe videtur ^ 
qux horologium noBurnum aliquando appellata eft {d) ^ & ea 
ipfa fortalle eft , quam horofco^um Papias nuncupat i tu dic 
vocem horologium valde ufitatam fubftituifle librarios , aut 
potius eos, qui primo Ditmarum typis evulgaverunt , voci 
horofcopim , qua quidem [ quod ex Ducange Papiam alle- 
gante difcimus] denotatur infirumentum quoddam rotundum ^ 
"vel quadrum habens circumquaque multas dinjijtones , medicli. 
nium ifi medio ^ in qua funt foramina^ ^er qua omnes hora 
fielliz cognofcuntur ; unde Afirolabius dicitur , Sed nolo de vo- 
ce, atque adeo de opificio voce illa fignificato litigemus o 
Fac folare fuiffe horologium illud quod magdeburgi confe- 
cit Gilbertus , Quid tandem confequeris ? Nihil omnino, 
quod caufje tux faveat . An negabis meridianam perquiri 
potuiffe a Giiberto , dum per fiftulam fteliam polarem no- 
6tu intuebatur : atque ea tandem perfpeda horologium ab 
€0 fuille confedum ? Potuit etiam ea diligentia Gilbertus 
poli altitudinem perquirere , quam nifi notam habeas , per- 
peram folare horologium perficere te polTe fperas » 
Cete- 
(rf) Lih. II hydrogra^h. ca^. i. 
{h) Geogr. ^ ^ hydrogr. lih. x ca^. 18, 
(<:") Lih, I cap. 6 ^ag. 2g. 
{d) Vide Ughelli tomum V ^ag.Soo, Ihi qui^^e hxc dj Tacifco 
fveronenfi archidiacono traduvtur : horologium noclurnum nul- 
lus ante viderat, en invenit argumenium &c. 
