Opuscuia . 
quod facile daturus fum ? nempe a multis lam feculis ven- 
tos gallicis vocabulis efle a nautis appeilatos . An non ul- 
tro laudem hanc gallis tribuo, ut fatear eos iam dudum 
riiaritimis itineribus fe excrcuille , ideoque ventis ea indi- 
difle nomina , quibus nunc utimur , quxque diu poitquam 
fe in iildem itineribus fe exercere coniueverant galli , in 
nauticx pysidis ora defignaverunt nautx? Ceterum pauci , 
ut arbitror , erunt, qui pyxidem nauticam inventam a gallis 
putent , poitquam noverint Cardinalem de Vitriaco fcripto- 
lem gallum , eumdemque & vetuitiflimum , & conTribulium 
fuorum laudatorem eximium, eiuldem quidem pyxidis men- 
tionem fecille , fed non proptcrea eam gallis invenrorjbus 
tribuilfe . Verba huiufce lcriptoris mox afferemus . Et de 
gallis hadenus . 
XXiV. Atque ii porro multo meliorem caufam ha- 
buiife videntur prx lufitanis , quibus [ fi Regnaultiuni ex- 
cipias] nuilus eorum , quos confului, hanc laudem tribuit , 
Perquifivi fane in Matfati iibris , quem Regnauitius in rem 
fuam allegat, perquifivi , inquam , quxnam tandem Maffxius 
pro lufitanis adduceret , nibilque piane inveni, quo Regna- 
ultii fententia firmari poffit . Ecenim minime ad id evin- 
cendum apta reor verba hxc , qux in ipfo fere hiftoriarum 
indicarum limine occurrunt ; Naruis^andi <vero ante centeji^ 
m'iyn annum Del apud hefperios po^ulos tanta fuit infcitia » 
rnaritimo i>ldelicet ufu aflrolahii nondura excogitato , ut ah ora 
dif edere y & alto occano fe committere nequaquam auderent : 
fed littora caute legentes , uhi ad ajlus maris , aut hre^via ^eri- 
culofa pir^venerant y quaji repagulis quihufdam a natura ^ fea 
numine ohie^is , reci^erent illico fe fe y ^ longius tendere qtiO' 
dam modo fiefas arhitrarentur . Cum hgec fane doceant, lufita- 
nos ne aftroiabio quidem ullo in navigationibus ante an- 
nos centum [ quo quidem tempore iam diu nautica pyxis 
in ufu apud nos erat ] fuiife ufos ; ac muito minus oiten- 
dant eos , aut pyxidis nauticae inventores fuilfe , aut ita 
excultum , prove^tumque per lufitanos inventum hoc , ut 
maiorem , quam reliqus nationes , laudem propterea fuerint 
aifecuti . 
XXV. lam devenimus ad italos , ideoque ad eos , qui- 
bus plerique , aut inventx , aut certe in europam deduCtx, 
espolitsque, multo^us melius, quamautea, elaborat«e nauti, 
X2 a 
