3<^4 OpusculA. 
cx pyxidis laudem tribuunt . Quidquid fecus nonnulli fen- 
tiant, valde probabilis eorum fententia elt , qui italum ali- 
quem , [ quem plerique venetum civem in oriente mercatu- 
ram facientem fuiffe aiunt ] qui italum , inquam , cenfent 
deduxilTe ab afia in europam celeberrimum hoc inventum , 
Q_uid enim verifimilius cenferi poterit , quam iralum aliquem 
[ itali enim orientis maria , ac provincias decimo ipfo : quid 
quod etiam odavo, & feptimo feculo frequentare confueve- 
rant] , atque illum fortafTe venetum civem ex eorum numero, 
qui mercaturam ampli(fimam per ea tempora in omnibus orien- 
tis partibus faciebant , inftrumentum illud , quod valde com- 
modum in maritimis itineribus agnoverat , deduxiffe in euro- 
pam , quo popularibus fuis expeditius , certiufque pararet 
iter ? An afiatici populi magnetica acu per ea tempora ca- 
ruerint? Tu certe non piitas , Zanotte dodiffime , quem non 
latet , quid ea de re fcripferint & Cardinalis de Vitriaco {a) , 
& hi. 
(a) Adamas in India reperitur , . , . , ferrum occulta quadam 
natura ad fe trahit . Acus ferrea ^ojlquam adawantem contige. 
rit y ad ftellam fe^tentrionalem y qu£ ^velut axis firmamenti^ 
ixliis uergentihus , non mouetur , fem^er connjertitur : unde ^aU 
de neceffarius efl nanjigantihus in mari , lacobus de Vitriac, 
hiftor. Hierofol. cap, 8p , Quamvis porro , fi vis , in eo erret 
hic fcr-ptor , quod putet virtutem, qua fe ferrum convertit 
ad polum , ab illo acquiri per contadum adamantis, cum 
re vera per contadum , affridumque magnetis acquiratur : 
atque id quidem oftendat occidentahbus non admodum fuif- 
fe notam hanc, de quaagimus, magnetis prxftantiam , eam , 
riifi probabihs coniedura nos falht, occultantibus orientali. 
bus , & indico adamanti per ea tempora in nollris regio- 
nibus admodum raro, tribuentibus : haud obfcure tamen 
fignificat iis , qux allegavimus, verbis , non ignotam fuiife 
eo , quo is vixit faeculo, ideoque XIII , acus nautica: vim , & 
fummam utilitatem . [Unde njalde neceffarius efl nanjigantihus 
in mflri ^c. ] Vide Oudin ^ag» 46 tor^ii III : in quo quidem 
loco enm floruiffe ait anno 1220, ^ feqq. Dixi fi njis : ete- 
nim affinitatem aHquam magnctem inter, & adamantem fe 
invenilTe putant philcfophi . Vide ^ qn& tradnv.t eruditi I.:]i- 
fienfes in A^is i6g^ ^ag. 187, & eximius Beccarius nojlcf 
tom. 1 Aflor, Acad. Bonon, ^ag. 295, 
