Opuscula. 3(^5 
& hiftonci alii nobiliffimi . An non etiam fimillimum vcri 
eft, quoniam per ea tempora novimus dedudam in euro- 
pam magneticam pyxidem (a) , per eos fuifTe dedudam , 
qui prx ceteris cum afiaticis mercaturam exercebant, & in 
eorum regionibus diu verfabantur ? Porro nemo vertere in 
dubium poteft , num prx ceteris nationibus omnibus pef 
eam aetatem fe in mercatura cum afiaticis exercerent itali , 
ac prae ceteris veneti , quos etiam novimus eiufdem merca- 
tmx exercendx caufa, fape, diuque in aegypto , in perfide , 
atque adeo ultra gangem duxilTe moram , firmamque po. 
fuilfe fedem . Et fane acceptam ab orientaiibiis, &, nifi fal- 
limur, proxime a faracenis, quibus [ ut probabilis ferr con- 
iedura ] tradiderant nauticam pyxidem , aut fmx ipfi , aut 
alii , qui a finis acceperant , indicat nauticx coniiituendae 
pyxidis confuetudo apud finas : ita enim hi [ ft viris pro- 
Satiifimis credimus ] eam etiamnum efformant, uti veteres 
€uropxi efformabant , fcilicet ut natantem , & fubere inni- 
xam in pyxide magneticam acum teneant (b) . Quod fcili- 
cet palam indicat, a quonam tam praeftans, atque utile in- 
ftrumentum acceperint europaei, qui illud perficientes, mul- 
to amplius emolumentum ex eo allequuntur , quam habeant 
finae , qui ne videantur per europa^os profecilfe , in veteri 
inftituto, &[fi ita loqui liceatj in ipfa navj^ationis infan- 
tia 
(a) Ter en tempora in ufn fuijfe a^ud europ£os magneticam 
fyxidem y ea facile oflendunt\ qua antea retuli ^ quihus 
addere ea etiam fotes ^ qua clarifflmus ^van Muffchenhroeck docet 
Phyfic. experim. pag. 150 : idefl ^rodere The^enottum in itine, 
rario epillolam fe 'vidiffe anno ii6g a Petro Adfigerio con. 
fcripam , in qua declinare acus a vero feptentrione quinque 
gradibus commemoratur . Id prro Jtne ex^lorata^ ujitataque 
acu nautua jieri omnino non poterat . 
(h) Audi quid ^nz ceteris doceat Caheus de epflola Tetri Te. 
regrini galli , quem idem Calsus ante alios de egregia hac ma. 
gnetis 'virtute fcriffiffe pitat ; quid ^ inquam^ Caheus de Tetri 
Teregrini epflola doceat , In hac ergo epiftola de motu ma- 
gnetis in polos fit mentio: cuius elt illa ratio hoc experien- 
di , dum in iigneo vafe, quafi in cymbula , aquis imponitur. 
Affinia tradunt Ricciolus Geogr. & hydrograph. lib. 10 cap, 
1 8 , Menagius , aliique njiri clarifjlmi . 
