Opuscula .' 
377 
ptoribus minime contemnendis , qui ad tettii decimi feculi 
inedietatem fiorebant, prudenter tribueretur, & fimul (quod 
primum eft ) fatearis non tamquam novi alicuius inventi 5 
- led tamquam iam tum vulgatx cuiufdam rei magnetis men- 
tionem ad ufus nauticos illic haberi . Si iibet, in peius 
etiam ruamusj &, quod mentis integer nemo dixerit, con- 
cedamus liunc de lapidibus librum aut recens confcriptum , 
aut funditus ementitum . Vigebat igitur apud navium gu- 
bernatores magneticse acus ufus tempore faltem Vincentii 
beiiovacenfis , quod accuratius animadvertere debuifTent, qui 
circa annum millefimum trecentefimum fecundum nauticx 
pysidis inventorem faciunt loannem Gioiam amalphitanum . 
Re tamen vera magnetis vim diredivam multo ante 
Vincentium bellovacenfem fuilTe cognitam tum ex eo paret , 
quod Sidonius Apollinaris feculi quinti fcriptor (a) illam 
commemoraverit , tum vero maxime ex eo, quod valde an- 
tiquiora fuerint horologia fciotherica horizontalia , qux, ut 
rede horas indicent , per acum magneticam difponuntur » 
Refert (b) Ditmarus Gerebertum , qui poftea Silvefler fe- 
cundus fuit, Othonem imperatorem adiille , & cum eo diu 
converfatum , in Magdeburgo horologium fecilFe , /7///^ reBe 
conftituens , conjiderata ^er fiftulam quadam ftella fiautarum 
duce , quo loco prorfus ab re fuille Furneiius (r) animad- 
vertit polarem ftellam confpicere, nifi illius ad meridianum 
appulfus cognofceretur , ad quod fimplex tubus minime 
conducebat, optime vero pyxidula acu magnetica inftrudla , 
Praeterea Kircherus {d) apud Salomonem cretenfem in horis 
monftrandis ferream ufurpatam lanceolam fe reperilTe rella- 
tur , In geographia item nubienfi , Rogerii prim.i ficilise 
regis aetate confcripta , hoc eft circa annum cente/imum 
quinquagefimum fupra mille , nauticae pyxidis veluti qux- 
dam veffigia exhibentur, poft annos vero circiter quinqua- 
ginta, Satyricus ille Guyot de Tro^vins {e) in poemate fuo la- 
pidis huius vim diredivam clarifTime defignavit , atque Hu- 
T.ILP.IIL Bbb go 
{a) ex Fourner. lih. 1 1 ca^. 9. 
{h) Chronic, cap. 6 ex Ciaconw in SiJ^V, II, 
{c) Hydrog. lib, 1 1 caf, 9. 
{d) Ars Magn. lib, i ca^* 
{e) ex lurn, ^ Bjcciol, loc, cit. 
