COMMENTARII . 
93 
brcviffimam formam redada . Hic Montius diluvii memo» 
riam fruftra quaefivit j affirmavitque , etiam cafus temeritati 
dandum eife aliquid , Probabilis ratio ; fi quid modo cafui 
tribuendum elle exiftimamus ; ac non potius fequi omnia alia 
ex aliis , eamque fingulis rebus formam elfe , qua: fit ex il- 
lis motibus , quos Deus primum univerfx materi^ dederit , 
confecuta . Quo pofito iam & plantae, & frudus , & anima- 
lia , & nemora , & res quxlibet in quibuslibet vel fine dilu. 
vio eife poffunt. 
Haud fcio , an labores & ftudia , quibus Caietanus Scar- 
fellius in academia eluxit, fint proprie naturalium rerum ti- 
tulo fubiicienda , an potius chymicac refervanda ; fed quo- 
niani fignificare illa tantum conftitui , facile feret chymica 
aliquid fibi demi . Scarfellius aquas omnes, & fontes, quibus 
bononienfium urbs & ager fcatent , examfnare , & phyficis 
obfervationibus & experimentis chymicis illuftrare dccrevit ♦ 
lamque multas fcatebras per varios fermones, quos in aca-_ 
demia habuit , haec adhuc nobis fcribentibus , ornaverat . 
Eratque opus in fumma exfpedatione . Nihil enim neque ad 
naturalem bononienfis agri hiftoriam ornandam fplendidius, 
neque ad chymicam exercendam aptius , neque ad medici- 
nam amplificandam utilius fieri polfe videbatur . lUe autem 
tanti operis dignitati diligentiam adhibebat parem. Ego quae 
adhuc in academia recitavit , hic referrem , nifi mallem per- 
fedum opus exfpedtari, quam minus perfedum legi . 
Antequam huic capiti finem impono, flagitatoribus qui- 
bufdam moleftis fatisfaciendum eft . Nam cum priore com- 
mentariorum noftrorum libro dixerim , coniroverfiam inter 
academicos fuilfe maximam , utrum cryftallus in alcalicis 
numeranda fit , & in morborum curationibus hoc nomine 
adhibenda ; neque illius controverfiae exitum declaraverim , 
fed iudicium de re tota in alium librum reiecerim ; erunt 
fortaife , qui id a nobis hoc loco poftulabunt . 
Illi quidem iure fuo ; fed fciant velim , quamvis contro- 
verfix huius nihil in hoc libro attigerim , voluntatem tamen 
meam ipforum defiderio non defuilfe . Etenim cum res tota 
ad graviifimum , & magni nominis Academicum , fumma 
omnium confenfione , delata fuerit , ut iudicium fuum ho» 
mo dodiflimus interponeret , quxftionemque , qu^ad eius fie- 
ri poifet , dirimeret, ego quidem rogare hominem non de. 
ilitij 
