COMM^NTARII . 
De medicinalihui quihufdam aquis» 
HIc quoque chymicx tribuam , quod facultares alix , me- 
dicina praefertim , fibi fortaffe vindicabunt j neque ego 
his repugnabo ; fed nihil impedit , quo minus uno titulo 
difciplinis pluribus ferviamus . Mercuriales aquas , ferratas , 
chalybeatas , quaeque antimonio infedae funt , praefidia habent 
multi adverfus certos morbos certiflima ; alii inutiles pu- 
tant , interdum etiam noxias . Quorum dilTenfio locum non 
haberet , fi illa opinio removeretur, quam plerique comple- 
xi funt , antimonium , ferrum , chalybem , mercurium ali- 
quid in aquis relinquere , quo falubres , aut noxiae fiant . 
Rem hanc primum Petrus PauUus Molinellius Vincentio 
Menghino propofuit , tum is eleganti fermone in academia 
tradavit anno millefimo feptingentefimo primo & quadra- 
gefimo , cum conceptis multo ante experimentis , poft d-. 
miffis , ad ftudium rediilTet . Sermonem ipfum referemus in 
opufcula . Haec autem fumma eft . 
Reputabat fecum Menghinus, qualitatem nullam neque a 
mercurio, neque ab antimonio, neque ab rebus aliis quibusli- 
bet aqux adiungi pofie , nifi fi quac illarum particulae huic fimul 
adiungerentur j ad quaeftionem ergo conficiendam , poft multas 
& varias rerum talium cum aqua permiftiones nihil aliud quae- 
rendum efte exiftimabat , nifi utrum partes earum ah"qu2e in hac 
infediftent , an nullae j nam fi aliquae infediftent, qualitatem 
novam aquje accedere potuifte , fibi perfuadebat; fin autem 
nuUx , non potuilTe . Quis iam enim poft Cartefium puret, 
qualitatem ullam eo transferri polle , quo particulx nullae 
transferantur ? Ac funt quidem recentiores multi, qui vim 
attradivam , quam in corporibus compertam habent , ad in- 
finita fpatia fine particulis dift"undi putant. Sed hi qualita- 
tem nullam aiiam talem admitti volunt , praeter hanc unam , 
quam ipfi invenerunt . 
Hac ergo ratione dudus Menghinus ad experimenta fc 
contulit; ac primum (fi quem modo narrandi , eumdem & 
agendi ordinem tenuit ) in mercuriaii aqua induftriam po- 
fuit . Pluvialem aquam mercurio aifufam in digeftione habuit 
fatis diu , ad ignem pvimum modicum , poit maiorem vthe- 
mei]- 
