222 
CoMMENTARII . 
modo poffit , Gum fit ceteroqui valde mirabilis , & in San- 
dio appareat , & ad Dei cultum pertineat , sequiflimum erit 
hanc in miraculi loco ponere , & iudicium prudentiae erit 
tutius . Idque ipfum expeditius effet , fi phyficorum una eflfet 
ratio , & conftans ,* fed fyftemata fibi condunt alia alii , & 
mutant iam condita ; & nationes inter fe diifentiunt , & 
fecula . Difficile eft autem cognofcere , quae natio reclam 
philofophandi viam inftiterit , & quod feculum fit aliis an- 
teponendum ; nemo eft enim , quin fententiam , quam ipfe 
tenet , aliis omnibus prseferat, & idcirco eam tenet ; cft 
igitur unicuique fere nationi atque actati hoc quafi infitum , 
ut philofophari fe melius putet, quam reliquas. Quapropter 
fi vim naturae philofophorum fyftematis metiri volumus 
( oportet autem & his metiri , quamvis iudicium fit anceps) 
prudentis hominis erit , & ad rationem dirigentis cmnia , 
per ea fyftemata id facere , quae maxime inter cetera cla- 
ruerunt. Id pro fapientia fua videns Lambertinus, cum fci- 
ret , fententias in phyficorum fcholis florefcere iam novas , 
his quoque naturam aeftimari voluit ad miracula qusedam 
GOgnofcenda . Habebat illud in manibus , quod nairatur de 
mulris , potuiffe eos omni cibo potuque ad longum tempus 
abftinere, ac fcire valde cupiebat an pro miracuio haben- 
dum id eftet j ac cum veteres multi repugnarent, hoc etiam 
avebat fcire , an horum ratio cum recentiori philofophia 
confentiret . Mandavit ergo academiae , ut de re tota iudi. 
cium ferret , & fcriberet . Academia negotium commifit 
duobus lediflimis viris Bazano , & Beccario; fed cum Baza- 
nus in morbum implicitus animum ad hxc vertere non pof- 
fet , fic rem totam a Beccario fufcipi oportuit, quafi uni 
eflet commifta . Inftituti quoque aftronomos confuluit Lam- 
bertinus de fubitis quibufdam fulgoribus, qui exftitifte olim 
in caelo dicuntur , & miraculo fuerunt ; fed hxc non attingam , 
namque ad academiam minus pertinent ; fpeculx propria ad- 
huc funt . Beccarii autem fermonem expediam paucifiimis , 
non enim de his dicere inftitui , ut rem ipfam declararem , 
fed ut intelligerent omnes, quantum academia: ftudia Pon- 
tifici optimo probarentur . 
Duobus modis, quantum in quaque re natura valeat , 
cognofci poteft, obfervatione , & ratione . Si enim obferva- 
tione conftet exititille olim aliquid , idque natura fadum efle, 
dubi- 
