COMMENTARII. 323 
& fafciola contorta , uti eft , apparet ; fi poculum rurfum 
erigas, ea fibi incumbens ^ic lungitur , ut veriffimi poculi 
fpeciem habeat , & fic continendo vino aptiilima ; rimam 
vix fentias . Qui convivia liberius celebrant , his poculis in- 
terdum utuntur ad convivas inter potandum illudendos; fed 
veniamus ad frad:uram . Si , eredum cum fit poculum , ac- 
cenfa reftis vitro admoveatur , circumferaturque lente fuper 
rimam , quacumque haec incedit, dirumpitur ftatim vitrum, 
& rimas ducit hinc , atque iihnc. Fradur^m hanc non aii- 
ter explicandam Balbus putat , quam ut iiJam explicavit, 
qux in pertufis vitreis globis vento auftrali fit; eft enim in 
poculis rima pro foramine , idemque facit rellis ad rimam 
applicita , quod aufter ; nam & reilis & aufter calorem af- 
ferunt , & aerias bulluias relaxant vi fatis magna . Sic 
eamdem explicationem ad fraduras duas Balbus accommo- 
davit . 
Fradumm tertiam in tubis propofuit, quam refrigera- 
tio potius facit , quam calor . Huius obfervandx occafionem 
ei praebuit tubus vitreus , quem diu , multumque fricaverat 
ad eledricitatem excitandam , Incaluerat tubus vehementer 
ab aifridu . Quaie cum iilo, ad id, quod volebat , ufus ef- 
fet , ut refiigefceret , menfx impofuit . Inter frigefcendum 
diffilTus eft niultis in locis , rimafque fecit varias varie huc 
atque illuc excurrentes , ut ait Baibus , tamquam rivulos . 
Erat tubus craflitudine laterum non mediocri , ex vitro 
admodum impuro , & bullulis refertiffimo . Cum res praeter 
exfpedationem , in eoque inllrumento accidiHet, quod phy, 
licus habeiet in manibus, vifa efl ftudium poftulare . Sic 
igitur Baibus explicavit. 
Calor relaxat fibras corporum , frigus contrahit ; quod 
cum in aliis rebus manifeftiflimum eft , tum vero etiam in 
vitro . Oportet igitur , tubi latera , cum tantum caloris ex 
affridu accepi(fent , fibras habuifle laxiilimas , quas frigus 
portea contrahere debuit . Quod fi frigus omnes fimul apte 
contrahens, nihil difiunxi{fet, nihilque nimium contorfiffet, 
nullus fuifiet fradurx metus ; fed difficile eft , hanc effe in 
frigore induftriam ; prxfertim cum extrinfecus adveniens , 
fuperficiem corporis primum occupet, tum pauilatim ad in- 
teriores partes penetret ; ideoque non totum corpus fimul 
«Qntrahat , fed contrahat exteriora, interim dum interiora, 
, Ss ^ nimio 
