324 COMMENTARII» 
nimio adhuc calore diftenta y contrahi nequeunt ^ Quo pofi- 
to nihil faciiius inteliigitur^ quam quo modo fradura fequi 
pofiTu . Taie aliquid tubo accidiiTe credendum eft . Quod {I 
vitrum non in omnibus refrigerationibus difrumpitur , in 
fubitis tamen & violentis femper eft metus aliquis » 
Hanc eamdem rationem explicabat in academia BalbuSy 
quantum memini, multo fubtilius» Quid enim non ilie fub- 
tiiiter? Diilinguebatque tubi iatera in plures cortices, alios 
adiundos aliis ^ quorum exteriores qui eilent , hos frigus 
primum invaderet in interiores infinuaret fe poftea ; atque 
hos cortices tranfverfis aliis fibris iungebar; eumque tubum 
fibi in animo componebat, qui eiret fradurxj fi quod torte 
frigus & fubitum, & vehemens adveniftet > aptiifmius, Vi- 
debatur autem ratio illa omnis valde probabilis ► Sed mihi 
rem totam ex epitoma quadam proponenti , fatis eft expli- 
cationem rei , & caulTas leviter attisifte. 
Ceterum qui ad iliam , quam diximus , quaque tubi 
fra«fluram explicavimus , rationem attenderit ^ minus mira- 
bitur fraduras alias, quas in. citiffimis refrigerationibus mf- 
rari vulgus 1'olet ; valet quippe ratio eadem in omnibus . Sic 
vitrex retorta; , ubi vehementiorem ignem fuftinuerint , fri- 
gefcendo plerumque finduntur, & finiiliter vitrea quxque , 
fi adhuc candentia in frigido aere exponantur . Qux. fradu- 
XX funt omnibus notiifimx» Nec alia de cauifa putat Balbus, 
vedes ipfos ferreos , quibus domorum parietes neduntur in 
maximis aoni frigoribus interdum diiVumpi ; nam & fibras 
ipfi habent , quas frigus non omnes fimul contrahit ; fed 
contrahit primum alias , cum ah'as contraliere nondum pof. 
fit » Neque vero dubitandum eft, quin ferpat hxc ratio lon- 
gius, atque a vitro ad ferrum traduda, innumerabiiibus ah'is 
lebus polTit accommodari . 
Venio nunc ad fraduram aliam mirabilem , quam Bal- 
bus quarto loco pofuit , quamque ipfe primus , quantuni 
fcimus , invenit j nam quamvis fuerrt, ut a nonnullis acce- 
pimus , vitrariis quibufdam anrea cognita ; tamen Balbus 
neque ab iiis rem accepit ; fed ftudio invenit ; & primus 
ipfe piiiioiophia dignam exiftimavit. Nos autem inventores 
dicimus , non qui primi rem viderint , fed qui primi irt 
phyfica propofuerint . Demus ergo inventionem hanc Baibo, 
de qua tum illo contendere prxter vitrarios nemo poteft ; 
prx- 
