CoMMENTARII . 329 
cijalybs fuerunt minus apta , quippe quorum fruftula dirum-. 
pere ampullas non potuerunt , nifi (\ aut paullo gravioia 
eflent , aut concuflis aliquantulum ampullis fundum iterum 
ac fxpius pellererit j neque femper in ipfo idu ruperunt , 
fed mora plerumque longiori interie^a. AropuUx qusedam 
cum pluribus acceptis idibus integr^ adhuc ellent , ac iam 
pro falvis fuiflent repofitae, paucis poft horis ex improvifo 
diffifTx funt . Auri fruftulum , in paralieiepipedi modum 
conformatum , ampullae nihil nocuit « Vifus eft chalybs fer- 
10 praeftare . 
Ebur, nam in hoc quoque genere experimesitum La- 
ghius fumfit , quamvis elafticitate excellat, & ad frangen- 
das ampullas videantur elafticae res elTe aptiffimse , tamen 
parum valuit j omnino videntur gemmx & vitrum rebus aliis 
omnibus prxiville, vel durities id fecerit , vel elaliicitss la. 
pidum mira , vel qualitas potius utraque . Quamquam in 
vitro ad frangendas ampullas magnitudo requiritur paullo 
maior ; ut hoc faltem noniine gemmae prxvaleant . Neque 
haec dicuntur, quafi perpetua fint , fed quia in Laghii ex- 
perimentis fuerunt fere perpetua . 
Non una eft autem idus ratio , quae ampullas perdat ; 
Laghius cum intellexiilet, adamantem ampullis , in quas ca- 
deret, prx ceteris rebus elTe perniciofum , unum fumfit ex 
his , quos vitrarii ad findendas vitreas laminas adhibent * 
Hunc in ampullam introdudum leniter, fundo admovit, ur- 
gens pauliuium . Ampuiia continuo diifrada eft. Idem obti- 
nuit & fiiicis fruftuio , & carnioia , quamvis laEvigatiffima ; 
uncino quoque ferreo, & gladii acumine leniffime admotis • 
quamquam lisec quidem vi premere oportuit aliquanto ma- 
iori. Videtur ergo in attadu potius & prelTu quodam fran- 
gendi vis eife , quam in idu ; cum ea , qux diximus, fran- 
gant vel extra idum : quamvis non in omnibus rebus id 
contingat, fed in his tantum, qux prefTse aliquantulum , & 
per vitri fuperficiem ductae vefugium relinquunt . 
Id ilii animadvertant, velim , qui omnem fradurse cauf- 
fam a vioientis tremoribus, vibrationibufque celerrim.is re- 
petunt , quas idus in ampuiiis excifat ; nam excitare fane 
aliquas debet, cum fonum creet . Refte iiii quidem ; nifi ex- 
perimenta Laghii docerent , dilfiiire etiam ampullas ex foio 
preifu , prseeunte iilu & fono nuiio , 
r.i/.jP./. Tt Prx- 
