COMMENTARII, 
iuHo comprimatur , erumpat , ampuUamque difiiciat . Opor* 
tet enim tanto effe hoc principium ad erumpendum para- 
tius , quanto plus fuerit a fibris vitri , frigore addudis , coti. 
ftridum . Quam rationem etfi Laghius proponit, non tamen 
ampledi audet ; quippe quem experimentorum varietas fecit 
timidiorem . 
Ad experimenta iam ipfa revertamur. Quoniam ergo 
& fruftulorum cadentium genus, & idus ratio, & ampulla. 
rum conditio & forma mutata faepe fuerant, & multis mo- 
dis variata; reliquum erat , ut mutaretur quoque mediumj 
SiC cum in aere experimenta tam multa fuillent fadta , fie- 
rent non riulla etiami in vacuo . Id Laghius fcilicet aggref. 
fus eft ; ac cum videret , tribus modis in experimentum in« 
duci vacuum pofse ; primum fi ampuUa ipfa intus vacaret 
aere ; deinde fi , aerem cum ipfa contineret , is tamen tol- 
leretur, qui extrinfecus ipfam ambit; ac demum fi aer tol- 
leretur omnis , efsetque in vacuo ampulla vacua; nihil ho- 
rum homo diligens prxtermifit. 
AmpuIIx collum aurichalceo inftrumento adnexuit , ag- 
glutinavitque , ut ne quid aeris in ipfam ingredi nifi per 
canaliculum pofset ; qui canaliculus converfo epiftomio clau- 
di , recludique poterat pio voluntate . AmpuIIam hanc in- 
verfam, & inftrumento , quod dixi , adnexam , impofuit 
machins, ut aerem educeret . Eduxit i converfoque, nc re- 
labi aer in ampullam pofset , epiftomio, eam tandem ere. 
xit. Erat intus filex ad cadendum , fimul atque ampulla 
erigeretur , paratiirimus . Is ergo cadens fundum petiit . Nec 
mora . Rimas duxit ampulla non fine fragore ; fic autem 
rimx procedebant , ut viderentur omnes ab ea parte difce, 
dere , cui filex iniuriam fecerat ; omnefque, fi unam aut al- 
teram excipias , infra collum rerminabantur . Ceterum am- 
puUa non in fvufta dificda eft ; fed conftitit , & formam 
retinuit , quamvis rimarum pleniffima . Et vero has rimasj, 
cum efsent oculis manifeftiftimse, manifeftavit quoque expe- 
rimentum ; nam cum ampulla in nivem penitus immerfa eC 
fet ; ut pauHatim nix folvebatur , in iliam per rimas illa- 
bens , replevit fere totam . Hic tum placuit Laghio epifto- 
mium convertere , & viam aeri aperire . Ea res ampuliam 
in frufta dificcit . 
Confitetur Laghius, ut eft homo gratiffimus & officii 
Tt £ ple- 
