COMMENTARII. " 333 
aens infinijare fe in excipulum pofset. Hinc aerem eduKit ^ 
& filicem in ampullam per os immilit. DilTiiuit hxc vi tan- 
ta , ut etiam excipulum perfregerit. Neque minus diflTiiuit 
ampuila , cum & ipfa eilet intus vacua , & verfaretur in 
vacuo . 
His fane experimentis apparet , fradurx cauflTam non 
effe ab externo aere repetendam , quemadmodum fibi per- 
fuaferunt non nulli; nam fi eifet ; oporrebat ampullas, quas 
externus aer nullus contingeret , ab idu filicis accipere la- 
bem nullam & tamen diffiluerunL . Quamquam fi caulfam 
quxras, in tanta quidem obfcuritate nihil faciiius invenias , 
quam quod neges . Quod fi audendum fit aliquid , cur , 
qua:fo , noa cauiTam in eledricitate ponamus ? Qiiam fic 
explico . 
Eledrica pleraque res quafdam trahunt, quas ubi atti- 
gerint, ilatim mutato ingenio rcpetkint ; eafdemque inter- 
dum avidiffime compleduntur , & diutius tenent j poii ex 
improvifo a fe removent „ longeque iaciunt magno impetu. 
Id maxime in eledricis tubis conitat; & eil prjtterea iilo- 
rum fententiae accommodatum , qui vim aitradivam ad 
omnia adhibent , eamdemque in repulfivam mutant , cum 
volunt . Cur ergo non particulas quafdam eledricas vitro 
ineile exiiiimemus, quse fe fe mutuo trahant , exdemque , fi 
ittu quopiam, vei preflu adadje alix aliis appropinquent , 
mutata vj fc repellant ; idque vel lUtim faciant , vel fpatio 
aliquo temporis interiedo? id fi ita eife , concedamus i nihi! 
iam cogniru facilius erit , quam nuo modo & vura ex mi- 
siiniis interdum frangantur idibus ^ & lit fsepe inter fradu- 
ram , atque idum mora aliqua . Hxc quidem timide propo- 
nit Lagliius, & vix indicat; ego apertius expiicavi , idell 
audacius . 
Sed iam de fradurx ratione fatis dixi ; experimentum 
nunc fubiiciam , quod etfi fradurae rnodum nuUum docct , 
tanien ad ampullas bononienfes pertinet, & in fradura ipia 
fumtum eit. Phyficus nemo ignorat, quam lux faciie e vitris 
prodeat, fi atterantur, aut quoquo modo agitentur . Laghio 
ergo in mentem venit dubitare , an boiionienfibus ampuilis, 
dum finderentur, oriretur lux aiiqua , quam videre ipfe ad- 
huc non potuifset ; propterea quod neque in tenebris expe- 
rimentuiii fecifset , nsque oeulis ad id paratis . Placuit du- 
bitatiOv 
> 
