I 
COMMENTARII. 34 1 
cxpofuerat, cum hxc didlarem, carebam. Sed erat hxc fum- 
ma . Cogitaverat fecum Piftorinus e tribus , quas fupra po- 
fui , fententiis idem pariter confequi , idque omnibus com- 
mune eife, ut animalia duo vafe conciufa interire citius de- 
beant, quam unum ; nam five intereunt, quia aerium pabu- 
ium abfumunt , five quod liaiitus emittunt vel mortiferos , 
vel eos , qui aerem laedant, & elallicitatem minuant ; nihil 
horum non duo citius faciunt , quam unum . Experimentum 
ergo fumere voluit , quo uno fententix omnes periclitaren- 
tur. Unum animal in vas coniecit , quo externus aer fe in. 
fmuare non polfer , notavitque tempus , quoad vixit ; tum 
bina eiufdem generis , eiufdemque formx animalia in eodeni 
vafe incluht ; vixerunt ambo xque diu , ut unum . Id fxpius 
Piitorinus fecit , & diligenter, & prxfentibus multis. 
Experimentum cum ipfi , tum aliis , qui partim vide- 
rant , partim audiverant , admirationem attulit /ingularem ; 
vix enim perluadere fibi poterant , phyficos , cum tres eiuf- 
dem rei explicariones protuiiilent , faifos fuiile in omnibus, 
Tanti apud lios erat phy/icorum auiloritas . Ea de re fer- 
mones in academia fuerunt multi , & varii . Paucis poil an- 
nis cum idem fermo iterum incidillet, lofephus Verattus ex- 
perimentum facere maiuit , quam verba . Celebrabatur tum 
eius domus magna docliifimorum iuvenum frequentia , qui 
iliuc ad exercendam piiyficam conveniebant . Hi omnes fuam 
Veratto operam obtulerunt ; in primifque geftiebat loannes 
Pigatus, vicetinus iuvenis , omni iaudis genere ornatiifimus . 
Hos ergo nadus focios experimentum iniit , cui adfuerunt 
prxltantilfimi duo viri Gottardus Bonzius , qui polf acade- 
mix praefes fuit , &, qui ilii fucceffit, Tiiomas Lagiuus . 
Idem experimentum poitea in aiiis aiiifque animantium ge- 
neribus iteravit, & quemdam quafi curfum inftituit . H^ec 
ego diiigentius referam ; nam & in eo fcripto, quod nobis 
Verattus reiiquit, diiigentiifime funt expoHta ; brevitati au- 
tem itudebo ; nam fcriptum ipfum opufcuiis , fi, quod fpe- 
ro, per eius audorem licebit , adiungam . 
In columbis experimentum primum fumere Verattus 
conftituit ; quod antequam narro, vafis capacitatem , & ani- 
maiis magnitudinem icire convenit ; his enim compertis fa- 
ciie inteiiigetur , quantum aeris vas ceperit animaii in ipfum 
conieCto, Et vas quidem tantum aeris capiebat , quantum 
digi- 
